Συχνές Ερωτήσεις
Αν σκέφτεστε να ξεκινήσετε Συμβουλευτική, είναι φυσικό να έχετε απορίες! Εδώ θα βρείτε απαντήσεις στα πιο συχνά ερωτήματα που λαμβάνω, ώστε να έχετε μια πιο καθαρή εικόνα πριν κάνετε το επόμενο βήμα.
Πριν τη Συνεδρία
Δεν χρειάζεται να είστε σίγουροι για να κάνετε το πρώτο βήμα! Πολλοί άνθρωποι έρχονται με έναν δισταγμό ή με την αίσθηση ότι κάτι τους βαραίνει, χωρίς να μπορούν να πουν ακριβώς τι είναι αυτό. Η πρώτη μας συνάντηση είναι μια ευκαιρία να μιλήσετε όπως ακριβώς σας βγαίνει, να δείτε πώς σας φαίνεται η διαδικασία και να αποκτήσετε μια πιο καθαρή εικόνα για το αν σας ταιριάζει. Δεν υπάρχει καμία υποχρέωση να συνεχίσετε αν δεν το επιθυμείτε. Μπορείτε να το δείτε ως ένα πρώτο βήμα γνωριμίας και να αποφασίσετε στη συνέχεια με μεγαλύτερη σιγουριά!
Η συμβουλευτική μπορεί να υποστηρίξει πολλά από τα ζητήματα που προκείπτουν στην καθημερινότητα όλων μας, από περιόδους έντασης ή σύγχυσης μέχρι δυσκολίες στις σχέσεις ή φάσεις αλλαγής όπου χρειάζεται περισσότερη κατανόηση και οργάνωση. Απευθύνεται κυρίως σε ανθρώπους που είναι λειτουργικοί στην καθημερινότητά τους και θέλουν να δουλέψουν πιο συνειδητά όσα τους απασχολούν.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται κάτι πιο εξειδικευμένο. Όταν κάποιος δεν είναι λειτουργικός στην καθημερινότητά του, όταν υπάρχει μια συγκεκριμένη διάγνωση ψυχικής διαταραχής ή όταν τα συμπτώματα είναι έντονα και δύσκολα στη διαχείριση, τότε ίσως χρειάζεται μια πιο στοχευμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση. Για παράδειγμα, σε ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα με επίμονες σκέψεις ή τελετουργίες που επηρεάζουν τη ζωή, συχνά βοηθά η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, ενώ σε μια καταθλιπτική διαταραχή με πιο σταθερά και επιβαρυντικά συμπτώματα μπορεί να είναι πιο κατάλληλη μια δομημένη προσέγγιση όπως η διαπροσωπική θεραπεία ή μια συνολική ψυχιατρική εκτίμηση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται πρώτα ιατρική αξιολόγηση, ώστε να εξεταστεί αν υπάρχει ανάγκη για φαρμακευτική υποστήριξη ή άλλη παρέμβαση. Εάν έχετε αμφιβολίες για το τι ακριβώς χρειάζεστε, όλα αυτά μπορούμε να τα συζητήσουμε μαζί από την πρώτη συνάντησή μας, ώστε να κατευθυνθείτε προς το πλαίσιο που σας ταιριάζει περισσότερο.
Ναι, η διαδικτυακή Συμβουλευτική μπορεί να υποστηρίξει ουσιαστικά έναν άνθρωπο, σε βαθμό αντίστοιχο με τη δια ζώσης διαδικασία, όταν υπάρχει σταθερό πλαίσιο και συνεργασία. Παρόλα αυτά, υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά που αξίζει να τα σκεφτείτε πριν ξεκινήσετε. Από τη μία πλευρά, σας δίνει μεγάλη ευελιξία. Μπορείτε να συνδεθείτε από τον χώρο σας, χωρίς μετακινήσεις, χωρίς να χρειάζεται να προσαρμόσετε όλη την ημέρα σας γύρω από ένα ραντεβού. Αυτό βοηθά ιδιαίτερα όταν η καθημερινότητα είναι απαιτητική ή όταν υπάρχουν πρακτικοί περιορισμοί.
Από την άλλη, υπάρχει κι ένας περιορισμός στην εικόνα που έχω από εσάς, καθώς μέσα από την οθόνη φαίνεται κυρίως το πρόσωπο και λιγότερο η στάση του σώματός σας. Μπορεί επίσης να προκύψουν στιγμές με τεχνικά θέματα, όπως μια ασταθής σύνδεση ή μια μικρή διακοπή στη ροή. Στην πράξη, δεν υπάρχει μία σωστή επιλογή που να ταιριάζει σε όλους. Αυτό που έχει σημασία είναι τι σας εξυπηρετεί πραγματικά στην παρούσα φάση της ζωής σας και σε ποιο πλαίσιο νιώθετε ότι μπορείτε να είστε πιο άνετα.
Όχι, δεν χρειάζεται να έχετε κάτι συγκεκριμένο για να ξεκινήσετε! Μπορεί απλά να νιώθετε ότι κάτι σας δυσκολεύει ή σας απασχολεί, ακόμα κι αν δε μπορείτε να το εξηγήσετε εύκολα. Αυτό και μόνο αρκεί για να αρχίσουμε να το δουλεύουμε μαζί. Μέσα από τη συζήτηση, όλα όσα σας απασχολούν θα αρχίσουν να ξεκαθαρίζουν με τον δικό τους ρυθμό, χωρίς πίεση να τα περιγράψετε όλα «σωστά» από την αρχή.
Αυτό είναι πολύ φυσιολογικό και συμβαίνει συχνά, ειδικά στην αρχή αλλά και σε άλλες φάσεις της διαδικασίας! Θα υπάρξουν συνεδρίες στις οποίες μπορεί να μην έχετε κάτι συγκεκριμένο να περιγράψετε, αλλά αυτό δεν αποτελεί καθόλου πρόβλημα. Η συζήτηση δεν χρειάζεται να ξεκινά πάντα με κάτι «συγκεκριμένο» ή με κάποιο σημαντικό γεγονός που προηγήθηκε. Μέσα από όσα φέρνετε εκείνη τη στιγμή, ακόμη κι αν φαίνονται ασαφή, καθώς και μέσα από κάποιες ερωτήσεις, σίγουρα θα βρούμε μαζί ένα σημείο για να ξεκινήσει η επεξεργασία. Σε καμία περίπτωση δε χρειάζεται να πιεστείτε να αναλύσετε κάτι συγκεκριμένο για να έχει νόημα η συνάντησή μας.
Μπορεί να φαίνεται παράξενο που βρίσκεται εδώ αυτή η ερώτηση, όμως είναι κάτι που ακούω πολύ συχνά, άλλοτε άμεσα κι άλλοτε πιο διστακτικά.. Υπάρχει ακόμη έντονα η ιδέα ότι θα έπρεπε να μπορούμε να τα διαχειριζόμαστε όλα μόνοι μας και ότι το να απευθυνθούμε σε κάποιον ίσως σημαίνει πως «δεν τα καταφέραμε», πως δεν ήμασταν αρκετά δυνατοί ή ικανοί. Κάποιες φορές μάλιστα συνοδεύεται κι από μια εσωτερική αμηχανία, σαν να μην «επιτρέπεται» να μοιραστεί κανείς κάτι προσωπικό με έναν τρίτο άνθρωπο.
Η πραγματικότητα όμως είναι αρκετά διαφορετική. Η ζωή δε συνοδεύεται από οδηγίες χρήσης και, όσο εξελιγμένος κι αν είναι ο τρόπος που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας, δε σημαίνει ότι μπορεί πάντα να βρει μόνος του διέξοδο σε κάθε δυσκολία, ούτε ότι έχει το αλάθητο. Υπάρχουν περίοδοι που οι σκέψεις μπλέκονται, που τα συναισθήματα γίνονται πιο έντονα ή πιο μπερδεμένα κι εκεί, ένας δεύτερος άνθρωπος μπορεί να βοηθήσει στο να μπει μια τάξη και στο να φωτιστούν πλευρές που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν ήταν τόσο ορατές.
Το να ζητάτε βοήθεια δεν σημαίνει ούτε ότι παραιτείστε ούτε ότι «δεν τα καταφέρατε». Αντίθετα, δείχνει ότι αναγνωρίζετε μια δυσκολία κι επιλέγετε να τη φροντίσετε με πιο συνειδητό τρόπο. Όπως σε άλλους τομείς της ζωής απευθυνόμαστε σε κάποιον ειδικό για να μας βοηθήσει, έτσι κι εδώ εσείς αξιοποιείτε μια γνώση που έχει χτιστεί μέσα από χρόνια εκπαίδευσης, με στόχο να στηρίξετε τον εαυτό σας. Δεν υπάρχει κατάκριση ούτε υποτίμηση σε αυτή τη διαδικασία. Δεν υπάρχει κάποιος που θα σας «λυπηθεί» ή θα σας δει ως αδύναμους. Υπάρχει ένας επαγγελματίας που έχει επιλέξει πολύ συνειδητά να ασχοληθεί με αυτό το κομμάτι, για να μπορεί να σταθεί δίπλα σας με τρόπο βοηθητικό και με σεβασμό. Και ίσως, αν το σκεφτούμε λίγο αλλιώς, το να ζητάμε βοήθεια δε δείχνει ότι είμαστε «περίεργοι» αλλά ότι είμαστε υπεύθυνοι απέναντι στον εαυτό μας και στους γύρω μας.
Επειδή αυτή η διαδικασία βασίζεται στην εμπιστευτικότητα όσων μοιράζεστε, είναι πολύ σημαντικό να ξέρετε ότι κανείς δεν μπορεί να ακούσει τη συζήτησή μας. Αν υπάρχει πιθανότητα να σας ακούει κάποιος, αυτό θα δημιουργήσει ένταση και άγχος με αποτέλεσμα να μη νιώθετε άνετα και να μη μοιραστείτε πράγματα που έχετε ανάγκη να εκφράσετε. Αν συμβεί αυτό, ο χρόνος της συνεδρίας μας δε θα έχει αξιοποιηθεί με το βέλτιστο για εσάς τρόπο. Για αυτό θα πρότεινα, πριν προγραμματίσετε τη συνεδρία, να έχετε επιλέξει έναν χώρο και χρόνο στον οποίο θα υπάρχει όσο το δυνατόν περισσότερη ιδιωτικότητα. Αυτό μπορεί να σημαίνει το να επιλέξετε μια ώρα που θα είστε μόνοι σας στο σπίτι, να βρίσκεστε σε ένα δωμάτιο όπου μπορείτε να κλείσετε την πόρτα και να είστε ήσυχοι ότι δεν θα σας διακόψει κάποιος, να χρησιμοποιήσετε ακουστικά ή, αν είναι απαραίτητο, να βρείτε έναν χώρο εκτός σπιτιού όπου θα μπορείτε να μιλήσετε πιο άνετα και ιδιωτικά. Το απόρρητο είναι βασικό στοιχείο αυτής της διαδικασίας. Από τη δική μου πλευρά τηρείται με απόλυτη σοβαρότητα και είναι σημαντικό να το διασφαλίζετε κι εσείς από τη δική σας πλευρά, ώστε να μπορείτε να αξιοποιήσετε πλήρως την κάθε συνεδρία.
Αυτή είναι μια πολύ σημαντική ερώτηση, και είναι απόλυτα λογικό να θέλετε να έχετε μια καλή εικόνα για εμένα πριν ξεκινήσετε! Δεν είναι εύκολο μέσα σε λίγες γραμμές να σας περιγράψω πλήρως το ποια είμαι, ούτε ως άνθρωπος ούτε ως επαγγελματίας. Για αυτόν τον λόγο προσπαθώ μέσα από τη σελίδα μου στο Instagram, αλλά και μέσα από αυτή την ιστοσελίδα, να μοιράζομαι όσο πιο καθαρά μπορώ τον τρόπο που σκέφτομαι, τις κατευθύνσεις που ακολουθώ και τη γενικότερη στάση μου, με τρόπο που να είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στην πραγματική μου παρουσία και προσωπικότητα.
Θα σας πρότεινα, πριν κλείσετε ένα πρώτο ραντεβού, να αφιερώσετε λίγο χρόνο να διαβάσετε τις δημοσιεύσεις, τα άρθρα, τις απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις, καθώς και το βιογραφικό μου, το οποίο έχω φροντίσει να είναι αναρτημένο με σαφήνεια και κάθε λεπτομέρεια. Αυτό σίγουρα θα βοηθήσει να πάρετε μια πρώτη αίσθηση για το αν σας ταιριάζει ο τρόπος που δουλεύω. Αν έχετε οποιαδήποτε άλλη απορία, μη διστάσετε να μου στείλετε email στο info@themindrises.com, να χρησιμοποιήσετε τη φόρμα επικοινωνίας ή να επικοινωνήσετε μαζί μου μέσω της σελίδας μου στο Instagram. Και φυσικά, μπορείτε να κλείσετε μια πρώτη συνεδρία ώστε να γνωριστούμε καλύτερα, χωρίς καμία δέσμευση να συνεχίσετε αν δεν νιώσετε ότι σας ταιριάζει η συνεργασία μας.
Κατά τη Διάρκεια
Αν δούμε μαζί ότι η συμβουλευτική είναι το κατάλληλο πλαίσιο για εσάς κι αποφασίσετε να ξεκινήσουμε, στην αρχή θα χρειαστεί κάποιος χρόνος για να διαμορφωθεί μια σχέση εμπιστοσύνης μέσα στην οποία θα νιώθετε άνετα να εκφραστείτε. Αυτό το διάστημα φυσικά δεν είναι ίδιο για όλους. Κάποιοι αισθάνονται άνετα από τις πρώτες κιόλας συναντήσεις, ενώ άλλοι ίσως χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να νιώσουν οικεία με τη διαδικασία.
Στην πορεία, η προσωπική σας δουλειά δεν περιορίζεται μόνο μέσα στη συνεδρία. Συνδέεται και με το πώς επεξεργάζεστε όσα συζητάμε και πώς τα ενσωματώνετε στην καθημερινότητά σας, με το ρυθμό που ταιριάζει σε εσάς, ώστε να μην πιεστείτε να κάνετε βήματα για τα οποία δεν είστε έτοιμοι. Δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο διάστημα μέσα στον οποίο «πρέπει» να αλλάξει κάτι. Η εμπειρία του κάθε ανθρώπου διαφέρει.
Κάποιοι άνθρωποι ίσως νιώσουν από την πρώτη κιόλας συνεδρία μια μεγάλη ανακούφιση λόγω του ότι πλέον θα έχουν έναν σταθερό εβδομαδιαίο χώρο όπου μπορούν να μιλήσουν χωρίς φόβο για όσα τους απασχολούν. Για άλλους η εξοικείωση με τη διαδικασία, αλλά και με τον εαυτό τους, ίσως χρειαστεί περισσότερο χρόνο. Σε κάθε περίπτωση, μπορούμε να συζητάμε ανοιχτά για το πώς βιώνετε την εξέλιξή σας και για το τι έχετε ανάγκη. Αν οποιαδήποτε στιγμή αισθανθείτε ότι θέλετε να σταματήσετε ή να δοκιμάσετε κάτι διαφορετικό, μπορούμε να το συζητήσουμε με ειλικρίνεια και να ολοκληρώσουμε τη συνεργασία μας με τρόπο που να έχει για εσάς μια καθαρή και ήρεμη αίσθηση ολοκλήρωσης, χωρίς να μείνει ως μια εκκρεμότητα. Όπως κάθε ανθρώπινη σχέση, έτσι και αυτή, χρειάζεται τον χρόνο της για να αναπτυχθεί!
Όχι. Η συμβουλευτική δεν είναι μια διαδικασία όπου κάποιος σας λέει τι να κάνετε ή παίρνει αποφάσεις για εσάς, ούτε σημαίνει «δίνω συμβουλές» όπως συχνά παρερμηνεύεται. Η λέξη συμβουλευτική προέρχεται από το «συν» και «βουλεύομαι», που σημαίνει ότι σκεφτόμαστε μαζί. Αυτό που κάνουμε μαζί είναι να σταθούμε σε αυτό που σας απασχολεί, να εξετάσουμε τις διαφορετικές εκδοχές κι επιλογές που υπάρχουν, να τις κατανοήσουμε λίγο πιο καθαρά, να εξετάσουμε τι σημαίνει για εσάς η καθεμία και πώς σας κάνει να νιώθετε. Μπορώ να σας βοηθήσω να δείτε πλευρές που ίσως δεν είχατε σκεφτεί ή να φωτιστούν κάποια σημεία που είναι ακόμη θολά, αλλά η απόφαση για το τι θα κάνετε ανήκει σε εσάς και διαμορφώνεται μέσα στην καθημερινότητά σας. Αυτός είναι και ο πυρήνας της συμβουλευτικής διαδικασίας, να νιώσετε ότι έχετε τη δύναμη να σταθείτε πιο συνειδητά απέναντι στις επιλογές σας και να κατευθείνετε τη ζωή σας με έναν υγιή και λειτουργικό τρόπο που θα σας εκφράζει.
Ναι, μπορείτε να μιλήσετε πραγματικά για οτιδήποτε σας απασχολεί! Ο χώρος της συμβουλευτικής είναι ένας χώρος χωρίς κριτική, χωρίς υποτίμηση ή ειρωνεία, όπου ό,τι φέρνετε αντιμετωπίζεται με πλήρη σεβασμό. Δεν υπάρχει καμία διάκριση σε σχέση με τις πεποιθήσεις σας, τον τρόπο που ζείτε ή το ποιοι είστε. Μπορεί να υπάρξουν στιγμές όπου θα ακουστεί μια διαφορετική οπτική ή θα γίνει μια ήπια κριτική πάνω σε αυτό που φέρνετε, αλλά αυτό γίνεται με στόχο να ανοίξει λίγο η εικόνα και να δείτε περισσότερες πλευρές της, όχι για να σας μειώσει ή να σας κατευθύνει. Οτιδήποτε λέγεται μέσα στη συνεδρία παραμένει εμπιστευτικό και προστατεύεται τόσο δεοντολογικά όσο και νομικά . Υπάρχει μόνο μία εξαίρεση, όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη δική σας ασφάλεια ή για κάποιον άλλον, οπότε υπάρχει υποχρέωση ενημέρωσης των αρμόδιων φορέων για λόγους προστασίας . Κατά τα άλλα, ο χώρος αυτός υπάρχει ακριβώς για να μπορείτε να εκφραστείτε ελεύθερα και με ασφάλεια.
Αυτό είναι κάτι που όντως μπορεί να συμβεί κι αξίζει να το διαχειριστούμε με σεβασμό, χωρίς πίεση να αλλάξει γρήγορα. Συμβαίνει σε πολλούς ανθρώπους. Όπως κάθε σχέση, έτσι και αυτή που δημιουργείται εδώ είναι μια ανθρώπινη σχέση, οπότε αν γενικά δυσκολεύεστε να ανοιχτείτε ή να εμπιστευτείτε τους άλλους, είναι πιθανό να νιώσετε και μαζί μου έτσι στην αρχή. Είμαι κι εγώ ένας άνθρωπος που δε γνωρίζετε ακόμη, οπότε είναι λογικό να χρειαστεί χρόνος για να νιώσετε πιο άνετα και να μπορέσετε να ανοιχτείτε. Δεν υπάρχει καμία απαίτηση να το κάνετε από την πρώτη στιγμή. Ο ρυθμός είναι δικός σας. Από τη δική μου πλευρά, θα κάνω ό,τι μπορώ για να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον στο οποίο θα νιώθετε ασφάλεια κι εμπιστοσύνη, ώστε αυτό να έρθει πιο φυσικά όταν θα είστε έτοιμοι.
Το κατανοώ απόλυτα! Υπάρχουν ζητήματα που μπορεί να σας βαραίνουν με ντροπή και να τα κρατάτε μέσα σας για πολύ καιρό, χωρίς να τα έχετε μοιραστεί ποτέ με κανέναν. Είναι κάτι που συναντάται συχνά κι έχει τη δική του σημασία. Σε αυτόν τον χώρο υπάρχει απόλυτη εμπιστευτικότητα και δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ από μέρους μου υποτίμηση, ειρωνεία ή κατάκριση για οτιδήποτε επιλέξετε να μοιραστείτε. Αντίθετα, είναι κάτι που αντιμετωπίζω με απόλυτο σεβασμό, και προσωπικά νιώθω μεγάλη ευγνωμοσύνη όταν ένας άνθρωπος επιλέγει να μοιραστεί μαζί μου πρώτη φορά κάτι που κουβαλά μέσα του για καιρό.
Δεν θα χρειαστεί ποτέ να πείτε κάτι πριν εσείς νιώσετε έτοιμοι. Μπορείτε να το φέρετε στον δικό σας χρόνο, όπως και όσο αντέχετε εκείνη τη στιγμή. Ακόμη κι αν μου πείτε ότι υπάρχει κάτι που θέλετε να εκφράσετε αλλά νιώθετε ντροπή για αυτό, μπορούμε να σταθούμε σε αυτό χωρίς καμία υποχρέωση να το περιγράψετε. Θα είμαι εκεί, μαζί σας, μέχρι να νιώσετε εσείς ότι ήρθε η κατάλληλη στιγμή για να το πείτε.
Ναι, είναι απολύτως φυσιολογικό και, σε ένα βαθμό, αποτελεί μέρος της διαδικασίας! Κατά τη διάρκεια της συμβουλευτικής μπορεί να αρχίσετε να έρχεστε σε επαφή με πλευρές της ζωής σας που μέχρι τώρα είχατε κρατήσει λίγο πιο «κλειστές», ίσως γιατί ήταν δύσκολο να τις αγγίξετε. Όταν αυτές αρχίζουν να εμφανίζονται πιο καθαρά, είναι λογικό να συνοδεύονται από συναισθήματα όπως λύπη, θυμός, ματαίωση ή και έναν βαθύτερο πόνο. Αυτό δε σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά ή ότι η διαδικασία δε λειτουργεί. Συνήθως σημαίνει ότι έρχεστε πιο κοντά σε εμπειρίες και σκέψεις που μέχρι τώρα υπήρχαν μεν στο παρασκήνιο, χωρίς να έχετε άμεση πρόσβαση σε αυτές, αλλά επηρέαζαν τον τρόπο που νιώθατε και λειτουργούσατε μέχρι τώρα.
Η Συμβουλευτική είναι μια διαδικασία που συνδέεται με αλλαγή και εξέλιξη, και αυτό δεν είναι ούτε πάντα εύκολο, ούτε ευχάριστο σε κάθε του φάση. Θα υπάρξουν στιγμές που χρειάζονται χρόνο, υπομονή και ανάγκη να μείνετε σε αυτό που αναδύεται, ακόμη κι αν δε σας είναι άνετο. Παράλληλα όμως, δε θα χρειαστεί να το περάσετε μόνοι σας αυτό. Είμαι εκεί για να σας στηρίξω ώστε αυτή η επαφή να γίνει με έναν τρόπο που να είναι διαχειρίσιμος για εσάς, και να μπορέσει σταδιακά να οδηγήσει σε μια πιο ουσιαστική αλλαγή στη ζωή σας!
Πλαίσιο & Όρια
Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρονικό όριο για τη συμβουλευτική ως διαδικασία. Εξαρτάται από την πορεία και την εξέλιξη του κάθε ανθρώπου, αλλά και από τα αιτήματα που φέρνει. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου κάποιο αίτημα μπορεί να δουλευτεί μέσα σε λίγες συνεδρίες, ενώ άλλες φορές χρειάζεται ένα μεγαλύτερο διάστημα, ακόμη και χρόνια. Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη «σωστή» διάρκεια που να ταιριάζει σε όλους. Από τη δική μου πλευρά, δε θα πιέσω ποτέ κάποιον να μείνει περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται, ούτε και να διακόψει πριν το νιώσει έτοιμος. Αυτό που θα κάνουμε είναι να συζητάμε μαζί με ειλικρίνεια την πορεία, να βλέπουμε τι αλλάζει και να υπάρχει μια καθαρή εικόνα για το πού βρίσκεται η διαδικασία.
Ένας γενικός άξονας είναι ότι η συμβουλευτική δεν πρέπει να αντικαταστήσει τις ανθρώπινες σχέσεις της καθημερινότητας, ώστε να μη δημιουργείται μια σχέση εξάρτησης που διαρκεί χρόνια χωρίς λόγο. Ταυτόχρονα όμως , θα χρειαστεί κι ένα εύλογο διάστημα για να αποκτήσει βάθος. Συνήθως, ένα διάστημα περίπου τριών μηνών με εβδομαδιαίες συναντήσεις δίνει τον χώρο να χτιστεί μια σχέση εμπιστοσύνης, να γνωριστούμε σε έναν βαθμό που είναι απαραίτητος και να δουλευτούν κάποια ζητήματα πιο ουσιαστικά. Αυτό δεν είναι δεσμευτικό. Αν κάποιος θελήσει να σταματήσει νωρίτερα, φυσικά μπορεί να το κάνει. Αν χρειάζεται περισσότερο χρόνο, αυτό είναι επίσης αποδεκτό και δε σημαίνει ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά ή ότι «καθυστερεί». Κάθε πορεία έχει το δικό της ρυθμό κι οφείλουμε να τον σεβόμαστε!
Ναι φυσικά, μπορείτε να σταματήσετε οποιαδήποτε στιγμή το αποφασίσετε! Δεν υπάρχει κάποια δέσμευση ή υποχρέωση να ολοκληρώσετε έναν συγκεκριμένο αριθμό συνεδριών. Είναι σημαντικό όμως να υπάρξει μια ενημέρωση ότι μια συνάντηση θα είναι η τελευταία, ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε ένα κλείσιμο με έναν τρόπο που θα έχει νόημα για εσάς.
Όταν η διαδικασία διακόπτεται χωρίς καμία ειδοποίηση, εσωτερικεύεται ως κάτι ανολοκλήρωτο, σαν μια εκκρεμότητα που μπορεί τελικά να βαρύνει τον ψυχισμό περισσότερο απ’ όσο πιστεύει κανείς. Μπορεί βραχυπρόθεσμα να φαίνεται πιο εύκολο να απομακρυνθεί κανείς έτσι, συνήθως όμως δε βοηθά καθόλου μακροπρόθεσμα, ειδικά αν αυτό συνδέεται με έναν τρόπο αποφυγής που ήδη υπάρχει. Μια τελευταία συνεδρία κλεισίματος θα μας δώσει το χώρο να σταθούμε σε όσα έχουμε συζητήσει, να τα δούμε λίγο πιο καθαρά και να κλείσουμε αυτή την εμπειρία με έναν όμορφο, ευγενικό τρόπο. Δεν θα υπάρξει καμία απολύτως πίεση να συνεχίσετε αν δεν το επιθυμείτε. Το αίτημά σας είναι απολύτως σεβαστό, και το κλείσιμο μπορεί να γίνει με σεβασμό και προς εσάς και προς τη διαδικασία που έχει προηγηθεί.
Ναι φυσικά, μπορείτε να επιστρέψετε οποιαδήποτε στιγμή νιώσετε ότι σας ταιριάζει περισσότερο! Συχνά οι άνθρωποι κάνουν έναν κύκλο συνεδριών, σταματούν κι επιστρέφουν σε μια άλλη φάση της ζωής τους με κάτι διαφορετικό. Είναι κάτι που όταν συμβαίνει πάντα μου δίνει χαρά, γιατί υπάρχει ήδη μια γνωριμία και μπορούμε να συνεχίσουμε από ένα πιο οικείο σημείο, ακόμη κι αν έχει περάσει καιρός. Εάν έχει προηγηθεί ένα κλείσιμο όπως το περιγράψαμε παράπανω, θα έχουμε ήδη συζητήσει το ενδεχόμενο να επανέλθετε όταν κι αν το θελήσετε.
Χρειάζεται όμως να γίνει μια διευκρίνιση. Όταν παρατηρείται ένα μοτίβο κατά το οποίο οι συνεδρίες διακόπτονται χωρίς προηγούμενη ενημέρωση, ακυρώνεται μια συνάντηση με πρόθεση να υπάρξει επαναπρογραμματισμός αλλά αυτό τελικά δεν συμβαίνει, ή ξεκινά και σταματά η διαδικασία επανειλημμένα χωρίς να κλείνει κάθε κύκλος, αυτό είναι κάτι που δεν μπορώ να υποστηρίξω ως πλαίσιο συνεργασίας. Όχι τιμωρητικά, αλλά γιατί στην πράξη ενισχύει ένα μοτίβο απομάκρυνσης του ατόμου από ό,τι το δυσκολεύει, μια αποφυγή της επαφής του με πιο απαιτητικά σημεία και μια δυσκολία να υπάρξει σταθερότητα σε κάτι που θα μπορούσε να του είναι υποστηρικτικό. Με τον καιρό αυτό δε βοηθά τον ίδιο τον άνθρωπο, γιατί η διαδικασία δεν προλαβαίνει να αποκτήσει βάθος ή συνέχεια και μένει σαν κάτι που ξεκινά αλλά δεν ολοκληρώνεται ποτέ.
Σε μια τέτοια περίπτωση θα σας δώσω με σαφήνεια αυτή την ανατροφοδότηση, ώστε να έχετε το χώρο και το χρόνο να τη σκεφτείτε με τον δικό σας ρυθμό. Κι όταν νιώσετε ότι βρίσκεστε σε μια πιο κατάλληλη στιγμή, με περισσότερη σταθερότητα και διάθεση να μπείτε στη διαδικασία, μπορείτε να απευθυνθείτε στον επαγγελματία που αισθάνεστε ότι σας ταιριάζει καλύτερα για να ξεκινήσετε ξανά.
Η καθημερινότητα φέρνει και απρόβλεπτα, οπότε φυσικά μπορείτε να ενημερώσετε έως και 24 ώρες πριν από την έναρξη της προγραμματισμένης συνεδρίας, ώστε να την ακυρώσουμε ή να τη μεταφέρουμε σε άλλη ημέρα και ώρα. Αν η ενημέρωση δε γίνει έγκαιρα ή δεν υπάρξει καθόλου, η συνεδρία θεωρείται ότι έχει πραγματοποιηθεί και θα χρειαστεί να εξοφληθεί κανονικά.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να υπάρχει και μια συνέπεια σε αυτό το πλαίσιο. Η συμβουλευτική είναι κάτι που επιλέγετε για να φροντίσετε τον εαυτό σας, οπότε βοηθά το να έχει μια σταθερή θέση μέσα στην εβδομάδα σας και να μη μετακινείται εύκολα για δευτερεύοντες λόγους. Οι αλλαγές είναι απολύτως αποδεκτές όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη, όχι όμως ως κάτι που συμβαίνει συχνά ή επαναλαμβανόμενα, γιατί τότε χάνεται η συνέχεια κι αποσταθεροποιείται η διαδικασία. Αν δω ότι δημιουργείται ένα μοτίβο συχνών ακυρώσεων ή μεταφορών, θα το συζητήσουμε ανοιχτά, ώστε είτε να βρεθεί ένας πιο σταθερός τρόπος συνέχισης είτε, αν αυτό δεν είναι εφικτό, να επανεξετάσουμε τη συνεργασία μας.
Σχετικά με Εμένα
Ναι, είμαι Ιατρός με άδεια άσκησης επαγγέλματος και αυτή την περίοδο βρίσκομαι σε αναμονή για την έναρξη της ειδικότητάς μου στην Ψυχιατρική. Στο πλαίσιο όμως της συνεργασίας μας στη Συμβουλευτική, δε λειτουργώ ως Ιατρός αλλά ως Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας. Αυτό σημαίνει ότι δεν πραγματοποιώ διαγνώσεις, δεν συνταγογραφώ φαρμακευτική αγωγή και δεν προχωρώ σε ιατρικές πράξεις μέσα από τις συνεδρίες μας.
Αυτό που μπορώ να κάνω είναι, αν προκύψει κάτι που φαίνεται να χρειάζεται ιατρική εκτίμηση ή που σχετίζεται με κάποια υποβόσκουσα ψυχοπαθολογία, να το εντοπίσω άμεσα και να σας κατευθύνω προς τον κατάλληλο ειδικευμένο ιατρό, ώστε να λάβετε την φροντίδα που χρειάζεστε. Η δυνατότητα διάγνωσης και συνταγογράφησης θα αποτελεί μέρος της επαγγελματικής μου ιδιότητας μετά την ολοκλήρωση της ειδικότητας στην Ψυχιατρική και φυσικά θα υπάρχει σχετική ενημέρωση μέσω της ιστοσελίδας μου όταν έρθει εκείνη η στιγμή.
Καταλαβαίνω ότι μπορεί να δημιουργείται μια σύγχυση γύρω από την επαγγελματική μου ιδιότητα, και είναι κάτι που θα ήθελα να αποσαφηνίσω όσο καλύτερα γίνεται. Προσωπικά έχω ολοκληρώσει σπουδές σε τρεις διαφορετικές σχολές και, αντίστοιχα, μπορώ να εργαστώ με τρεις διαφορετικές ιδιότητες. Έχω αποφοιτήσει από το Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών & Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων,που μου δίνει τη δυνατότητα να εργαστώ ως Βιολόγος, έχω ολοκληρώσει τις σπουδές μου στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και είμαι Ιατρός με άδεια άσκησης επαγγέλματος κι επιπλέον, έχω ολοκληρώσει την τριετή εκπαίδευσή μου στο Κέντρο Θεραπευτικής Συμβουλευτικής, που μου δίνει τη δυνατότητα να εργάζομαι ως Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας.
Με μια πρώτη ματιά, μπορεί αυτά τα πτυχία να φαίνονται αρκετά διαφορετικά μεταξύ τους, όμως για εμένα συνδέονται κάτω από την ίδια κατεύθυνση που θέλω να ακολουθήσω, η οποία σχετίζεται με την Ψυχοβιολογία, και την οποία εξηγώ πιο αναλυτικά σε επόμενη ερώτηση.
Τα τελευταία χρόνια έχω επιλέξει να εργάζομαι με την ιδιότητά μου ως Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, ενώ παράλληλα βρίσκομαι σε αναμονή για την έναρξη της ειδικότητάς μου στην Ψυχιατρική. Είναι μια φάση της επαγγελματικής μου πορείας που μου δίνει τη δυνατότητα να δουλεύω άμεσα με τον άνθρωπο σε επίπεδο καθημερινότητας και ψυχικών διεργασιών. Ελπίζω στο μέλλον να υπάρξει χώρος και χρόνος ώστε να εξασκήσω και τις εργαστηριακές μου δεξιότητες σε κάποιο πλαίσιο έρευνας, σε αντικείμενα που να συνδέονται με την Ψυχοβιολογία. Για εμένα αυτά τα κομμάτια δεν είναι καθόλου ασύνδετα, αλλά διαφορετικές πλευρές της ίδιας πορείας. Γηράσκω δ’ ἀεὶ πολλὰ διδασκόμενος!
Η εκπαίδευσή μου στη Συμβουλευτική βασίζεται στην Ανασυνδυασμένη – Εκλεκτική προσέγγιση, την οποία ολοκλήρωσα μέσα από την τριετή μου εκπαίδευση στο Κέντρο Θεραπευτικής Συμβουλευτικής. Πρόκειται για μια προσέγγιση που συνδυάζει στοιχεία από διαφορετικές ψυχοθεραπευτικές κατευθύνσεις και μας εκπαιδεύει να επιλέγουμε κάθε φορά αυτά που ταιριάζουν περισσότερο στον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας, στο αίτημά του και στον τρόπο που σχετίζεται.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο “μοντέλο” που εφαρμόζεται σε όλους με τον ίδιο τρόπο. Ανάλογα με την περίπτωση, επιλέγονται και συνδυάζονται διαφορετικά κομμάτια από την πληθώρα των προσεγγίσεων, ώστε η διαδικασία να προσαρμόζεται όσο γίνεται περισσότερο στην προσωπικότητα και στις ανάγκες του ανθρώπου που μας εμπιστεύεται.
Προσωπικά, τείνω να κινούμαι περισσότερο προς την Ψυχοδυναμική, την Υπαρξιακή και τη Συστημική κατεύθυνση, ενώ με ενδιαφέρει ιδιαίτερα και η μέθοδος της Συστημικής Αναπαράστασης κατά Bert Hellinger. Αυτό δε σημαίνει ότι περιορίζομαι μόνο σε αυτές. Όταν το απαιτεί η πορεία της δουλειάς, μπορεί να ενσωματώσω και στοιχεία από άλλες προσεγγίσεις, όπως η Δραματοθεραπεία, η Gestalt ή η Art Therapy, με στόχο η διαδικασία να έχει νόημα για εσάς και να ανταποκρίνεται σε αυτό που φέρνετε κάθε φορά.
Έχω ολοκληρώσει με επιτυχία τριετή εκπαίδευση στη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας στο Κέντρο Θεραπευτικής Συμβουλευτικής στην Αθήνα. Ήταν μια απαιτητική και πολυεπίπεδη εκπαίδευση, η οποία δεν περιοριζόταν μόνο στη θεωρία, αλλά περιλάμβανε ένα πλήρες πλαίσιο μάθησης και προσωπικής δουλειάς.
Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα περιλάμβανε μαθήματα από διαφορετικές ψυχοθεραπευτικές κατευθύνσεις, όπως Ψυχοπαθολογία, Ψυχοδυναμική Συμβουλευτική, Συστημική προσέγγιση και Συστημική αναπαράσταση, Γνωσιακή – Συμπεριφορική Θεραπεία, Gestalt, Ομαδική ανάλυση, Δραματοθεραπεία και Art therapy. Υπήρχε υποχρεωτική παρουσία, εξετάσεις, γραπτές εργασίες και βιωματικά σεμινάρια, καθώς και πρακτική άσκηση με παράλληλη εποπτεία, ώστε να υπάρχει συνεχής ανατροφοδότηση πάνω στον τρόπο δουλειάς μας.
Ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της εκπαίδευσης ήταν η υποχρεωτική προσωπική μας θεραπευτική δουλειά, τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό πλαίσιο, η οποία αξιολογούνταν και αποτελούσε βασική προϋπόθεση για την ολοκλήρωση του προγράμματος. Συνολικά, πρόκειται για ένα εκτεταμένο πρόγραμμα που ξεπερνά τις 1900 ώρες εκπαίδευσης και περιλαμβάνει και σημαντικό αριθμό ωρών προσωπικής μελέτης.
Με την επιτυχή ολοκλήρωση όλων των παραπάνω έλαβα την πιστοποίηση του Συμβούλου Ψυχικής Υγείας και ξεκίνησα να εργάζομαι ιδιωτικά, συνεχίζοντας παράλληλα να διαβάζω και να εκπαιδεύομαι σε ατομικό επίπεδο. Στα επόμενα βήματα της πορείας μου, με ενδιαφέρει να επιλέξω και να εμβαθύνω περισσότερο σε μία συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική κατεύθυνση, επιλέγοντας εκείνη που ταιριάζει περισσότερο στον τρόπο που σκέφτομαι και δουλεύω, ώστε να προχωρήσω και σε πιο εξειδικευμένη εκπαίδευση.
Αυτή είναι μια ερώτηση που χρειάζεται λίγη προσοχή, γιατί δε θα ήθελα σε καμία περίπτωση να φανεί σαν σύγκριση ή υποτίμηση άλλων επαγγελματιών. Ο κάθε άνθρωπος που εργάζεται στο χώρο της ψυχικής υγείας έχει τη δική του αξία και τη δική του πορεία. Ακόμη κι αν δύο άνθρωποι έχουν την ίδια εκπαίδευση, ο τρόπος που τελικά δουλεύουν μπορεί να είναι αρκετά διαφορετικός, γιατί μέσα στη δουλειά τους ενσωματώνουν και τη δική τους προσωπικότητα, τον τρόπο που σκέφτονται και τη δική τους κοσμοθεωρία.
Παράλληλα όμως, χρειάζεται να ειπωθεί και κάτι που συχνά δεν είναι τόσο ξεκάθαρο. Στην Ελλάδα το πλαίσιο γύρω από τη συμβουλευτική, την ψυχοθεραπεία και το coaching δεν είναι πλήρως δομημένο κι αποσαφηνισμένο. Δεν υπάρχει δηλαδή, μια κοινή βάση προϋποθέσεων, όπως ένα συγκεκριμένο πτυχίο ή ένας ελάχιστος αριθμός ωρών εκπαίδευσης, που να απαιτείται για να ξεκινήσει κάποιος να εργάζεται. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι όποιος σκέφτεται να ξεκινήσει μια τέτοια διαδικασία χρειάζεται να δώσει ο ίδιος προσοχή στο ποιος είναι ο επαγγελματίας απέναντί του, τι εκπαίδευση έχει ολοκληρώσει και με ποιον τρόπο έχει διαμορφώσει την επαγγελματική του πορεία.
Από τη δική μου πλευρά, αυτό που προσπαθώ να κάνω είναι να είμαι όσο πιο διαφανής γίνεται. Έχω ολοκληρώσει μια συγκεκριμένη κι απαιτητική τριετή εκπαίδευση στην Ανασυνδυασμένη-Εκλεκτική Συμβουλευτική, εργάζομαι με εποπτεία και συνεχίζω την προσωπική μου ψυχοθεραπευτική δουλειά. Έχω επιλέξει επίσης να αναρτώ το βιογραφικό μου και τα πτυχία μου με σαφήνεια, ώστε να μπορείτε να τα δείτε και να αποφασίσετε εσείς αν σας ταιριάζει αυτό το πλαίσιο. Παράλληλα, οι επιπλέον επαγγελματικές μου ιδιότητες ως Βιολόγος και ως Ιατρός επηρεάζουν αρκετά τον τρόπο που δουλεύω. Μου δίνουν τη δυνατότητα να αναγνωρίσω άμεσα όταν υπάρχει κάτι που ξεφεύγει από το πλαίσιο της συμβουλευτικής και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, ώστε να υπάρχει έγκαιρη και κατάλληλη κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, μπορώ να εξηγώ πιο συγκεκριμένα τη σύνδεση ανάμεσα σε όσα βιώνετε και σε όσα συμβαίνουν στο σώμα και στον εγκέφαλο, ακόμη και σε κυτταρικό επίπεδο, κάτι που για πολλούς ανθρώπους κάνει τα πράγματα πιο κατανοητά και λιγότερο “αόριστα”.
Για μένα έχει σημασία να μπορείτε να καταλαβαίνετε το τι σας συμβαίνει, όχι απλώς να το βιώνετε. Αυτός ο Βιοψυχοκοινωνικός τρόπος κατανόησης που προσφέρω, βοηθά στο να καταπολεμηθεί το στίγμα και να φύγει η αίσθηση του ότι “όλα είναι στο μυαλό μας”, ώστε η κάθε εμπειρία σας να αποκτήσει νόημα με έναν πιο γειωμένο κι ολοκληρωμένο τρόπο.
Η εποπτεία είναι ένα σταθερό κι αναπόσπαστο κομμάτι της δουλειάς μου και θέλω να σας εξηγήσω αρχικά τι σημαίνει, γιατί ίσως δεν είναι κάτι γνωστό εκτός του χώρου. Ουσιαστικά πρόκειται για μια συνεργασία μου με έναν πιο έμπειρο επαγγελματία, με τον οποίο συζητάω περιστατικά, σκέψεις και δυσκολίες που μπορεί να προκύπτουν μέσα από τις συνεδρίες μου. Δεν αφορά εσάς προσωπικά ως συμβολευόμενο με την έννοια της αποκάλυψης προσωπικών σας στοιχείων, αλλά τον τρόπο που εγώ εργάζομαι, ώστε να υπάρχει μια δεύτερη ματιά, περισσότερη ακρίβεια και άρα μεγαλύτερη φροντίδα σε αυτό που κάνουμε μαζί.
Είναι κάτι πολύ σημαντικό για κάθε επαγγελματία ψυχικής υγείας, γιατί μιλάμε για ένα επάγγελμα που ακουμπά άμεσα στον ψυχισμό και στη ζωή του συνανανθρώπου μας. Υπάρχουν στιγμές που μπορεί να μην είναι όλα ξεκάθαρα για εμάς ή που να χρειαζόμαστε μια πιο ευρεία οπτική για να μη χάσουμε κάτι σημαντικό. Έτσι η εποπτεία λειτουργεί ως μια άγκυρα που κρατά τη δουλειά μας πιο ορθή, πιο υπεύθυνη κι επομένως πιο προστατευμένη.
Δυστυχώς, δεν είναι κάτι που απαιτείται θεσμικά από τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Είναι μια επιλογή που παίρνει ο κάθε επαγγελματίας ξεχωριστά, αν ο ίδιος το επιθυμεί και την αναλαμβάνει και ο ίδιος οικονομικά. Αυτό συνεπάγεται ότι δεν την επιλέγουν όλοι οι επαγγελματίες, παρόλο που κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να είναι αυτονόητο μέρος της δουλειάς μας.
Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής μου είχα υποχρεωτική εποπτεία στο πλαίσιο της πρακτικής μου, και από τότε έχω επιλέξει να τη συνεχίζω σταθερά σε όλη την επαγγελματική μου πορεία ως σύμβουλος ψυχικής υγείας. Είναι κάτι που σκοπεύω να διατηρήσω και κατά την ειδικότητά μου στην ψυχιατρική, αλλά και αργότερα ως ειδικευμένη ψυχίατρος, γιατί για μένα δεν είναι ένα “έξτρα” στοιχείο αλλά βασικό κομμάτι της ευθύνης που έχει αυτό το επάγγελμα.
Είμαι αρκετά αυστηρή με αυτό το πλαίσιο, γιατί βλέπω το επάγγελμά μου ως λειτούργημα που έχει άμεση πρόσβαση στον εσωτερικό κόσμο ενός άλλου ανθρώπου. Και σε ένα τέτοιο πλαίσιο θεωρώ ότι δεν υπάρχει περιθώριο για προχειρότητα ή ασάφεια. Θέλω επομένως να γνωρίζετε ότι, από τη δική μου πλευρά, μεριμνώ για την ύπαρξη αυτής της φροντίδας και προσωπικής μου υποστήριξης.
Ναι, και τη θεωρώ αναπόσπαστο κομμάτι της προσωπικής μου φροντίδας. Πέρα από το ότι ήταν υποχρεωτική στο πλαίσιο της τριετούς εκπαίδευσής μου στη συμβουλευτική, σε εβδομαδιαία βάση τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο, είχα ήδη ξεκινήσει τη δική μου ψυχοθεραπευτική δουλειά κάποια χρόνια πριν μπω στη σχολή και τη συνεχίζω μέχρι και σήμερα.
Παράλληλα, μέσα στην εκπαίδευσή μου συμμετείχα και σε βιωματικά εργαστήρια πέρα από την κλασική θεραπευτική διαδικασία, όπως για παράδειγμα σε συστημικές αναπαραστάσεις κατά Bert Hellinger, αλλά και σε άλλες μορφές θεραπείας που μου έδωσαν την ευκαιρία να γνωρίσω διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης του εαυτού μου. Έτσι, ενώ ο βασικός κορμός της προσωπικής μου ψυχοθεραπείας κινείται κυρίως σε ψυχοδυναμική κατεύθυνση, έχω έρθει σε επαφή και με τεχνικές από άλλες προσεγγίσεις, που λειτούργησαν η καθεμία με τον δικό της τρόπο.
Αυτό που έχω κρατήσει μέσα από αυτή τη διαδρομή είναι ότι δεν υπάρχει ένας μόνο δρόμος που να “ταιριάζει” σε όλους. Άλλο κομμάτι μου ακούμπησε η ατομική ψυχοδυναμική συμβουλευτική, αλλιώς βίωσα την ομαδική θεραπεία, διαφορετικά λειτούργησαν πιο βιωματικές μέθοδοι όπως η συστημική αναπαράσταση ή η art therapy. Κάθε μία ξεκλείδωσε κι ένα διαφορετικό κομμάτι μου και πραγματικά τις είχα όλες ανάγκη. Και αυτός είναι και ο λόγος που τείνω να δουλεύω συνθετικά, κρατώντας χώρο για περισσότερους από έναν τρόπους κατανόησης και προσέγγισης του ψυχισμού, χωρίς να σημαίνει ότι αυτό είναι απαραίτητα το κατάλληλο και για κάθε άνθρωπο.
Συνολικά, η βασική μου εκπαίδευση διήρκεσε από το 2013, όταν έδωσα πανελλαδικές εξετάσεις και εισήχθηκα στο Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών & Τεχνολογιών, έως και το 2024 που ολοκλήρωσα την εκπαίδευσή μου στη Συμβουλευτική. Δηλαδή πρόκειται για μια πορεία περίπου 11 ετών. Αν το δει κανείς αριθμητικά, μπορεί να φαίνεται ότι τα χρόνια «δε βγαίνουν», αλλά αυτό συμβαίνει γιατί ένα μεγάλο μέρος των σπουδών μου έγινε ταυτόχρονα.
Πιο συγκεκριμένα, από το 2013 έως το 2018 ολοκλήρωσα την πενταετή φοίτησή μου στο Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών & Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Μόλις αποφοίτησα το 2018, ξεκίνησα άμεσα το Μεταπτυχιακό μου πρόγραμμα στις Βασικές Βιοϊατρικές Επιστήμες της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το Δεκέμβρη της ίδιας χρονιάς, έδωσα κατατακτήριες εξετάσεις για την εισαγωγή μου στην Ιατρική Σχολή, τις οποίες πέρασα επιτυχώς.
Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία το 2018-2019, επειδή ο βαθμός μου στις κατατακτήριες εξετάσεις ήταν πάνω ένα συγκεκριμένο όριο, είχα τη δυνατότητα να ξεκινήσω την Ιατρική από το δεύτερο έτος αντί για το πρώτο. Σε αυτή την περίπτωση, δίνονταν δύο επιλογές. Είτε να παρακολουθήσω κανονικά όλα τα εξάμηνα από την αρχή και να ολοκληρώσω την ιατρική σε 6 χρόνια, είτε να ξεκινήσω από το δεύτερο έτος, παρακολουθώντας παράλληλα και τα μαθήματα του πρώτου, ώστε να ολοκληρωθεί πιο σύντομα. Επέλεξα τη δεύτερη διαδρομή, με αποτέλεσμα να ολοκληρώσω την Ιατρική τον Ιούνιο του 2023, δηλαδή σε περίπου 4,5 χρόνια.
Στα δύο πρώτα χρόνια της ιατρικής παρακολουθούσα παράλληλα και το μεταπτυχιακό μου κι εκπόνησα τη διπλωματική μου εργασία με θέμα «Ο Ρόλος των Βλαστικών Κυττάρων στη Θεραπεία των Ψυχιατρικών Διαταραχών», την οποία ολοκλήρωσα το 2021, ενώ ήμουν ήδη φοιτήτρια Ιατρικής.
Ξεκινώντας το πέμπτο έτος της ιατρικής και έχοντας πλέον αποφασίσει ότι θέλω να ακολουθήσω την ειδικότητα της Ψυχιατρικής, θέλησα να έρθω πιο άμεσα σε επαφή με το κομμάτι της επικοινωνίας και της δουλειάς με τον ίδιο τον άνθρωπο. Εκείνη την περίοδο είχα εξετάσει πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο να δώσω κατατακτήριες εξετάσεις για την εισαγωγή μου σε τμήμα ψυχολογίας, όμως, καθώς ήδη φοιτούσα σε δημόσιο πανεπιστήμιο, δεν είχα τη δυνατότητα να το κάνω. Έτσι κατέληξα ότι η καλύτερη επιλογή ήταν να προχωρήσω σε μια επιπλέον εκπαίδευση σε ιδιωτικό πλαίσιο, είτε σε μια συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση είτε στη συμβουλευτική ψυχικής υγείας.
Μετά από προσωπική αναζήτηση, επέλεξα να ξεκινήσω με μια τριετή εκπαίδευση στην Ανασυνδυασμένη-Εκλεκτική Συμβουλευτική. Ο λόγος ήταν ότι, όντας ακόμη φοιτήτρια ιατρικής, θεώρησα ότι ήταν πιο σημαντικό να έρθω σε επαφή με μια ευρύτερη γκάμα θεραπευτικών προσεγγίσεων, αντί να περιοριστώ εξαρχής σε μία μόνο κατεύθυνση. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσα να αποκτήσω μια πιο συνολική εικόνα της δουλειάς, να κατανοήσω διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης και, σε επόμενο στάδιο, έχοντας ήδη αυτή τη βάση και ξεκινώντας πλέον και την ειδικότητά μου στο νοσοκομείο, να επιλέξω πιο συνειδητά ποια συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση μου ταιριάζει περισσότερο για πιο εντατική εκπαίδευση.
Έτσι λοιπόν ξεκίνησα την εκπαίδευσή μου στη Συμβουλευτική παράλληλα με το πέμπτο έτος της Ιατρικής. Το 2023 ολοκλήρωσα την Ιατρική κι ένα χρόνο αργότερα, το 2024, ολοκλήρωσα και την εκπαίδευσή μου στη Συμβουλευτική.
Για εμένα, και οι τρεις εκπαιδεύσεις μου δεν λειτουργούν ξεχωριστά, αλλά ενώνονται κάτω από έναν κοινό άξονα: την ψυχοβιολογία. Η ψυχοβιολογία είναι η μελέτη του ψυχισμού σε συνάρτηση με τις βιολογικές διεργασίες του οργανισμού και τις επιδράσεις του περιβάλλοντος. Εξετάζει δηλαδή πώς τα όσα βιώνουμε συνδέονται με το σώμα μας, με τον εγκέφαλο, με τις ορμόνες, το νευρικό σύστημα, αλλά και με την εξελικτική μας πορεία ως είδος.
Με πιο απλά λόγια, είναι το πεδίο που προσπαθεί να απαντήσει στο «τι συμβαίνει μέσα μας» όταν σκεφτόμαστε, νιώθουμε ή αντιδρούμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Μελετά πώς ο εγκέφαλος, οι νευροδιαβιβαστές, οι ορμόνες και η γενετική επηρεάζουν τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά μας . Δεν βλέπει τον άνθρωπο μόνο ψυχολογικά ή μόνο βιολογικά, αλλά ως ένα ενιαίο σύστημα όπου σώμα και ψυχισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένα.
Αυτό που κάνει την ψυχοβιολογία τόσο σημαντική, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι γεφυρώνει δύο κόσμους που για πολλά χρόνια αντιμετωπίζονταν σαν ξεχωριστοί. Από τη μία, η βιολογία και η ιατρική, που εξετάζουν τι συμβαίνει στο σώμα. Από την άλλη, η ψυχολογία, που ασχολείται με την εμπειρία, τη σκέψη και το συναίσθημα. Η ψυχοβιολογία δείχνει ότι αυτά τα δύο δεν είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους, αλλά διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας ακριβώς πραγματικότητας.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι όταν βιώνουμε, για παράδειγμα, άγχος, θλίψη ή χαρά, δεν πρόκειται για κάτι «αφηρημένο». Υπάρχουν συγκεκριμένες βιολογικές διεργασίες από πίσω, όπως αλλαγές στη λειτουργία του νευρικού συστήματος, στην έκκριση ορμονών ή στη δραστηριότητα συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου . Αντίστοιχα, μπορεί και το περιβάλλον, όπως οι εμπειρίες και οι σχέσεις μας, να επηρεάσει αυτές τις βιολογικές διεργασίες σε βάθος χρόνου.
Εδώ είναι που ενώνονται για εμένα και τα τρία κομμάτια της εκπαίδευσής μου. Η βιολογία και η ιατρική μου δίνουν το υπόβαθρο για να κατανοώ τι συμβαίνει στο σώμα, στον εγκέφαλό αλλά και στα κύτταρά μας, ενώ η συμβουλευτική μου παρέχει τον τρόπο να δουλεύω με τις εμπειρίες του ανθρώπου, με το πώς δηλαδή τις βιώνει και το πώς τις νοηματοδοτεί εσωτερικά. Έτσι, δε μένουμε μόνο στο «τι νιώθω», αλλά μπορούμε να κατανοήσουμε και το «τι συμβαίνει μέσα μου όταν το νιώθω».
Είναι μια ερώτηση που λαμβάνω αρκετά συχνά, κυρίως από όσους με ακολουθούν στη σελίδα μου @themindrises από τότε που τη δημιούργησα το 2021. Την ξεκίνησα ως φοιτήτρια ιατρικής, σε μια περίοδο που παρακολουθούσα αρκετές αντίστοιχες σελίδες του εξωτερικού, οι οποίες μοιράζονταν πληροφορίες γύρω από την ψυχική υγεία και την ψυχιατρική. Προσωπικά, με είχαν βοηθήσει πολύ σε δικές μου δυσκολίες και, ψάχνοντας τότε, δεν έβρισκα κάτι αντίστοιχο στα ελληνικά. Έτσι αποφάσισα να ξεκινήσω μια σελίδα στο Instagram με στόχο να προσφέρω έγκυρη ενημέρωση και να βοηθήσω, με τον ίδιο τρόπο που είχα βοηθηθεί κι εγώ.
Με τα χρόνια όμως, παρατηρώντας πιο προσεκτικά τη λειτουργία των social media και την έντονη ανάπτυξη της λεγόμενης “pop ψυχολογίας” και “pop ιατρικής”, άρχισα να νιώθω ότι αυτός ο τρόπος μετάδοσης της πληροφορίας έχει και σημαντικούς περιορισμούς. Συχνά η πληροφορία αποσπάται από το πλαίσιο της, απλοποιείται υπερβολικά ή ερμηνεύεται διαφορετικά από αυτό που αρχικά ειπώθηκε. Κάποιες φορές, αντί να μειώνεται το στίγμα γύρω από τις ψυχικές δυσκολίες, παρατηρούσα ότι είτε ενισχύεται είτε ότι οι όροι χάνουν το πραγματικό τους βάρος και χρησιμοποιούνται με τρόπο που δεν ανταποκρίνεται καθόλου στην ουσία τους.
Για αυτόν τον λόγο, επέλεξα συνειδητά να μη συνεχίσω να μοιράζομαι τέτοιου τύπου περιεχόμενο μέσα από τα social media και να κάνω έναν πιο ξεκάθαρο διαχωρισμό. Η σελίδα μου στο Instagram έχει πλέον έναν πιο γλυκό και «παραμυθένιο» χαρακτήρα, με χαριτωμένες εικόνες και προσωπικές σκέψεις, γιατί αισθάνομαι ότι κι εμείς οι ενήλικες έχουμε ανάγκη από λίγη «παραμυθένια αστερόσκονη» μέσα στην καθημερινότητά μας! ✨
Από την άλλη, δημιούργησα αυτή την ιστοσελίδα ως έναν χώρο όπου μπορώ να μοιράζομαι πιο ολοκληρωμένη κι επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφορία, με περισσότερη ευθύνη και ακρίβεια, βασισμένη σε σύγχρονη βιβλιογραφία και όχι σε προσωπικές μου απόψεις. Είναι ένας χώρος που απευθύνεται σε όποιον πραγματικά θέλει να αναζητήσει και να κατανοήσει κάτι σε βάθος, χωρίς τον καταιγιστικό ρυθμό που επιβάλλουν τα social media.
Δεν το λέω αυτό για να υποτιμήσω τα social media. Αντιθέτως, θεωρώ ότι είναι ένας πολύ άμεσος τρόπος ενημέρωσης και προσέγγισης του κόσμου, και υπάρχουν συνάδελφοι που κάνουν εξαιρετική δουλειά προσπαθώντας να μεταφέρουν έγκυρη γνώση και να αντιμετωπίσουν τη σύγχυση που συχνά δημιουργείται. Απλώς, στη δική μου φάση αυτή τη στιγμή, νιώθω ότι με εκφράζει περισσότερο αυτός ο διαχωρισμός. Δεν αποκλείω βέβαια ότι στο μέλλον, μέσα από την ειδικότητά μου ή αργότερα ως ειδικευμένη ιατρός, μπορεί να επιλέξω να μοιραστώ ξανά πιο επιστημονικό περιεχόμενο και μέσα από τα social media.