Διαταραχές Προσωπικότητας

Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

Τι είναι η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας;

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας ανήκει στην Ομάδα Γ των Διαταραχών Προσωπικότητας και χαρακτηρίζεται από ένα σταθερό μοτίβο έντονης προσήλωσης στην τάξη, τελειομανίας και υπεραπασχόλησης με τη λεπτομέρεια. Η ανάγκη του ατόμου να γίνουν όλα τα πράγματα «σωστά» αποκτά τόσο κεντρική θέση, ώστε περιορίζει τόσο την ευελιξία του, όσο και τη λήψη αποφάσεων και την ικανότητα προσαρμογής του. Η τελειομανία δεν είναι λειτουργική, αλλά συχνά καθυστερεί έως κι εμποδίζει την ολοκλήρωση των καθηκόντων του γιατί το κάθε αποτέλεσμα δε θεωρείται ποτέ επαρκές.

Το μοτίβο αυτό δεν αφορά μόνο την εργασία ή την οργάνωση, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο σκέψης και στις διαπροσωπικές σχέσεις του ατόμου. Η διαταραχή περιλαμβάνει μεγάλη γνωστική ακαμψία, δυσκολία στο να γίνουν συμβιβασμοί, υπερβολική τάση για έλεγχο και αυστηρά εσωτερικά κριτήρια για το τι είναι αποδεκτό και τι όχι. Το άτομο μπορεί επιπλέον να δυσκολεύεται να αποχωριστεί αντικείμενα ακόμα κι αν αυτά δεν έχουν καμία χρησιμότητα, έχει πολύ ιδιότροπη σχέση με τα χρήματα και αδυνατεί να αναθέσει καθήκοντα σε άλλους ανθρώπους.

Παρότι η ονομασία της παραπέμπει στην Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή, πρόκειται για διαφορετική διαταραχή. Στην Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας δεν κυριαρχούν ιδεοληψίες και τελετουργίες, αλλά η τελειομανία και ο έλεγχος. Αυτό τη διαφοροποιεί και από την απλή οργανωτικότητα ή την υψηλή ευσυνειδησία, στις οποίες υπάρχει ευελιξία και προσαρμογή όταν χρειάζεται. Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας εκτιμάται ότι αφορά περίπου το 2-8% του γενικού πληθυσμού με μεγαλύτερα ποσοστά εμφάνισης στους άνδρες από ότι στις γυναίκες.

Paul Klee, Ad Parnassum (1932). Public Domain.

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας εκφράζεται μέσα από ένα σταθερό μοτίβο όπου η ανάγκη για έλεγχο, ακρίβεια και «το σωστό τρόπο» επηρεάζει πλήρως την καθημερινότητα. Η προσοχή συχνά κατευθύνεται σε λεπτομέρειες, κανόνες, λίστες και διαδικασίες, σε βαθμό που μπορεί να χάνεται η συνολική εικόνα. Η οργάνωση δεν λειτουργεί απλώς υποστηρικτικά, αλλά γίνεται κεντρικός άξονας γύρω από τον οποίο δομείται η δράση.

Η τελειομανία είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία, αλλά δεν εκδηλώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Σε ορισμένα άτομα εμφανίζεται ως συνεχής έλεγχος κι επιμονή στο «να γίνει κάτι σωστά», ενώ σε άλλα ως καθυστέρηση ή δυσκολία να ολοκληρωθεί κάτι, από φόβο ότι δεμθα ανταποκρίνεται στα εσωτερικά πολύ υψηλά πρότυπα του ατόμου. Συχνά το άτομο δυσκολεύεται να αναθέσει μια εργασία σε κάποιον άλλο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει η αίσθηση ότι οι άλλοι δε θα ακολουθήσουν τον ίδιο τρόπο.

Στην εργασία, μπορεί να υπάρχει υπερβολική αφοσίωση στην παραγωγικότητα και στην ακρίβεια, συχνά εις βάρος της ξεκούρασης ή των σχέσεων. Το άτομο μπορεί να επενδύει μεγάλο μέρος της ενέργειάς του στο να διατηρεί τον έλεγχο και την τάξη, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να χαλαρώσει ή να απολαύσει δραστηριότητες που δεν έχουν σαφή στόχο.

Στις σχέσεις, η ακαμψία μπορεί να φαίνεται μέσα από πείσμα, ανάγκη να τηρηθούν συγκεκριμένοι κανόνες ή δυσκολία στο να γίνουν συμβιβασμοί. Οι άλλοι μπορεί να βιώνουν το άτομο ως επικριτικό ή ελεγκτικό, ακόμη κι όταν η πρόθεση είναι να «γίνουν τα πράγματα σωστά». Η συναισθηματική έκφραση συχνά περιορίζεται, καθώς ο αυθορμητισμός έρχεται σε σύγκρουση με την ανάγκη ελέγχου.

Σε επίπεδο εσωτερικής εμπειρίας, υπάρχει συχνά ένταση και δυσκολία χαλάρωσης. Η αβεβαιότητα, η αλλαγή ή η έλλειψη ελέγχου μπορεί να προκαλούν δυσφορία, ενώ η ανάγκη να διατηρηθεί μια συγκεκριμένη δομή αυξάνει την πίεση. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων, κυρίως όταν δεν υπάρχει σαφής «σωστή» επιλογή, καθώς και τάση για υπερανάλυση που επιβαρύνει τη συγκέντρωση και την αποτελεσματικότητα.

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας διαμορφώνεται μέσα από τη συνάντηση ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών, τρόπων σκέψης και εμπειριών που ενισχύουν την ανάγκη για έλεγχο και ακρίβεια. Δεν υπάρχει ένας ενιαίος μηχανισμός καθώς πρόκειται για ένα μοτίβο που σταθεροποιείται σταδιακά, όταν η οργάνωση, η τελειομανία και η απόλυτη σιγουριά αρχίζουν να λειτουργούν ως βασικοί τρόποι διαχείρισης της αβεβαιότητας.

Σε βιολογικό επίπεδο, υπάρχουν ενδείξεις για κληρονομική συμβολή σε χαρακτηριστικά όπως η τελειομανία, η υψηλή ευσυνειδησία και η γνωστική ακαμψία. Νευροβιολογικά, έχουν περιγραφεί διαφοροποιήσεις σε δίκτυα που σχετίζονται με τον έλεγχο της συμπεριφοράς, τη λήψη αποφάσεων και τη γνωστική ευελιξία, με μερική επικάλυψη αλλά και σαφείς διαφορές σε σχέση με την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή. Τα δεδομένα παραμένουν ετερογενή και δεν υποστηρίζουν έναν συγκεκριμένο βιολογικό δείκτη.

Σε επίπεδο σκέψης και επεξεργασίας της εμπειρίας, σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν συγκεκριμένες γνωστικές στρεβλώσεις και τρόποι άμυνας. Η τάση για το «όλα ή τίποτα», η υπερεκτίμηση του λάθους και η ανάγκη για απόλυτη βεβαιότητα ενισχύουν την ακαμψία. Νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι η ικανότητα κατανόησης της εσωτερικής κατάστασης του εαυτού και των άλλων, δηλαδή το mentalization, μπορεί να λειτουργεί ως προστατευτικός ή επιβαρυντικός παράγοντας, επηρεάζοντας το πόσο ευέλικτα το άτομο ανταποκρίνεται στην εμπειρία.

Οι αναπτυξιακές εμπειρίες προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο. Περιβάλλοντα όπου δίνεται υπερβολική έμφαση στην επίδοση, στην τάξη ή στην αποφυγή λαθών μπορούν να ενισχύσουν την εσωτερίκευση αυστηρών προτύπων. Το παιδί μπορεί να μάθει ότι η αξία του συνδέεται με το αποτέλεσμα ή με το πόσο «σωστά» κάνει τα πράγματα. Σε άλλα πλαίσια, η ανάγκη για έλεγχο φαίνεται να σχετίζεται με εμπειρίες όπου το άτομο βίωσε μια καταάσταση αβεβαιότητας ως υπερβολικά δύσκολη και αφόρητη, οδηγώντας το έτσι σε μια πιο άκαμπτη οργάνωση ως τρόπο σταθεροποίησης.

Σε ψυχολογικό επίπεδο, η τελειομανία και ο έλεγχος λειτουργούν συχνά ως τρόποι μείωσης του άγχους. Προσφέρουν μια αίσθηση τάξης και προβλεψιμότητας, αλλά περιορίζουν τη δυνατότητα προσαρμογής. Η δυσκολία να γίνει ανεκτή η αβεβαιότητα ή το «αρκετά καλό» ενισχύει το μοτίβο και το διατηρεί.

Οι παράγοντες αυτοί αυξάνουν την ευαλωτότητα χωρίς να καθορίζουν μια συγκεκριμένη πορεία. Η προσωπικότητα παραμένει δυναμική κι επηρεάζεται από εμπειρίες που ενισχύουν την ευελιξία, την ανοχή στο λάθος και την πιο ρεαλιστική αυτοαξιολόγηση.

Η διάγνωση της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής Προσωπικότητας βασίζεται στην αναγνώριση ενός σταθερού τρόπου λειτουργίας όπου η τάξη, η τελειομανία και ο έλεγχος επηρεάζουν τη σκέψη, τη συμπεριφορά αλλά και τις σχέσεις. Το μοτίβο εμφανίζεται από την πρώιμη ενήλικη ζωή, επηρεάζει διαφορετικά πλαίσια και δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Στην κλινική αξιολόγηση δίνεται έμφαση όχι μόνο στα συμπτώματα, αλλά και στον βαθμό ακαμψίας και στο πόσο αυτά επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα.

Στην πράξη, παρατηρούνται στοιχεία όπως η υπερβολική ενασχόληση με λεπτομέρειες, κανόνες και διαδικασίες σε βάρος της συνολικής εικόνας, η τελειομανία που καθυστερεί ή εμποδίζει την ολοκλήρωση έργων, η δυσκολία ανάθεσης και η ανάγκη να διατηρείται έλεγχος στον τρόπο που γίνονται τα πράγματα. Συχνά συνυπάρχει υπερβολική επένδυση στην εργασία, περιορισμένη ευελιξία, αυστηρή προσήλωση σε αξίες και δυσκολία προσαρμογής όταν οι συνθήκες αλλάζουν. Το μοτίβο αυτό μπορεί να εκδηλώνεται είτε ως υπερβολικός έλεγχος είτε ως αναβλητικότητα όταν δεν υπάρχει «σωστή» λύση.

Η διαφοροδιάγνωση από την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή είναι κρίσιμη. Στην ΙΨΔΠ δεν κυριαρχούν ιδεοληψίες και καταναγκασμοί, αλλά ένας τρόπος οργάνωσης της προσωπικότητας όπου η τελειομανία και ο έλεγχος θεωρούνται απαραίτητα. Το άτομο συχνά δεν αντιλαμβάνεται τα πρότυπά του ως υπερβολικά, αλλά ως αυτονόητα ή σωστά, γεγονός που διαφοροποιεί σημαντικά την κλινική εικόνα.

Χρειάζεται επίσης να διαχωρίζεται από την υψηλή ευσυνειδησία ή την επιμέλεια, όπου υπάρχει προσαρμοστικότητα κι ευελιξία όταν απαιτείται. Η διάγνωση προκύπτει μέσα από αναλυτική κλινική συνέντευξη, κατανόηση της διαχρονικότητας των χαρακτηριστικών και εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο επηρεάζουν την εργασία, τις σχέσεις και τη συνολική ποιότητα ζωής.

Η θεραπευτική δουλειά στην Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας έχει μια ιδιαιτερότητα: πολλά από τα χαρακτηριστικά που δημιουργούν δυσκολία, ταυτόχρονα βιώνονται ως χρήσιμα ή απαραίτητα. Η ακρίβεια, η οργάνωση και η επιμέλεια μπορεί να έχουν λειτουργήσει για χρόνια ως τρόποι διατήρησης ελέγχου και ασφάλειας. Αυτό συχνά καθυστερεί την αναγνώριση της δυσκολίας και επηρεάζει το κίνητρο για αλλαγή.

Η ψυχοθεραπεία αποτελεί τον βασικό άξονα παρέμβασης. Οι γνωσιακές-συμπεριφορικές προσεγγίσεις στοχεύουν στη μείωση της άκαμπτης τελειομανίας και στην ενίσχυση της γνωστικής ευελιξίας, δουλεύοντας με πεποιθήσεις που σχετίζονται με το λάθος, την ευθύνη και την ανάγκη ελέγχου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανοχή της αβεβαιότητας και στη σταδιακή μετακίνηση από το «πρέπει να είναι τέλειο» σε ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο δράσης.

Παράλληλα, προσεγγίσεις όπως η Θεραπεία Σχημάτων, η Μεταγνωστική Θεραπεία (MCT), η Θεραπεία Αποδοχής και Δέσμευσης (ACT) ή πιο σύγχρονες παρεμβάσεις που εστιάζουν στη ρύθμιση του ελέγχου και της συναισθηματικής εμπειρίας, βοηθούν στην κατανόηση βαθύτερων μοτίβων. Η ανάγκη για τάξη και έλεγχο συνδέεται συχνά με δυσκολία διαχείρισης της αβεβαιότητας ή με αυστηρά εσωτερικά κριτήρια αξίας. Η θεραπευτική δουλειά εστιάζει στο να γίνει ανεκτή μια πιο ευέλικτη λειτουργία, χωρίς να χαθεί η αίσθηση συνοχής.

Η θεραπευτική σχέση έχει ιδιαίτερη δυναμική. Μπορεί να εμφανιστεί ανάγκη ελέγχου της διαδικασίας, αυξημένη επικριτικότητα προς το θεραπευτή ή δυσκολία να αφεθεί χώρος για αυθορμητισμό. Η σταθερότητα, τα σαφή όρια και η συνεργατική στάση βοηθούν ώστε η σχέση να λειτουργήσει ως πεδίο όπου δοκιμάζεται μια διαφορετική εμπειρία, με περισσότερη ανοχή στο «μη τέλειο».

Η φαρμακευτική αγωγή δεν στοχεύει στα βασικά χαρακτηριστικά της διαταραχής. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται φάρμακα για συνυπάρχον άγχος ή καταθλιπτική συμπτωματολογία, με περιορισμένα αλλά ενθαρρυντικά δεδομένα σε επιμέρους χαρακτηριστικά.

Η πορεία δεν αφορά την απώλεια της υπευθυνότητας ή της οργάνωσης, αλλά τη μετατόπισή τους σε ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο. Αυτό που αλλάζει σταδιακά είναι η σχέση με το λάθος, με τον έλεγχο και με την ανάγκη βεβαιότητας. Οι αλλαγές είναι μικρές στην αρχή, αλλά μπορούν να επηρεάσουν πραγματικά τον τρόπο με τον οποίο το άτομο εργάζεται, σχετίζεται κι αντέχει την καθημερινότητα.

Η αναζήτηση βοήθειας γίνεται σημαντική όταν η ανάγκη για έλεγχο, τάξη και ακρίβεια αρχίζει να περιορίζει τη λειτουργικότητα και όχι απλώς να την οργανώνει. Όταν η καθημερινότητα καθορίζεται από το πώς «πρέπει» να γίνουν τα πράγματα, σε βαθμό που μειώνεται η ευελιξία, καθυστερούν αποφάσεις ή δημιουργείται ένταση στις σχέσεις, αξίζει να διερευνηθεί πιο προσεκτικά.

Ενδείξεις μπορεί να είναι η δυσκολία ολοκλήρωσης εργασιών επειδή τίποτα δεν φαίνεται αρκετό, η αίσθηση πίεσης ακόμη και σε στιγμές χαλάρωσης, ή επαναλαμβανόμενα σχόλια από τους άλλους ότι η στάση γίνεται υπερβολικά αυστηρή ή ελεγκτική. Σε αυτά τα μοτίβα συχνά δεν είναι προφανές στο ίδιο το άτομο πόσο έχει περιοριστεί ο τρόπος ζωής του, γιατί τα πρότυπα βιώνονται ως αυτονόητα.

Η αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν συνυπάρχει άγχος, ευερεθιστότητα ή επίμονη αίσθηση ανικανοποίητου, ακόμη και μετά από προσπάθεια ή επιτυχία. Όταν η εμπειρία συνοδεύεται από τη σκέψη ότι «κάτι δεν έγινε σωστά» ή ότι «θα έπρεπε να είχε γίνει καλύτερα», και αυτό επαναλαμβάνεται, η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει να αναγνωριστεί το μοτίβο και να ανοίξει χώρος για περισσότερη ευελιξία.

Η οπτική του ίδιου του ατόμου

Για το ίδιο το άτομο, η καθημερινότητα οργανώνεται γύρω από μια ανάγκη να διατηρηθεί μια συγκεκριμένη τάξη. Τα πράγματα έχουν έναν «σωστό» τρόπο να γίνουν, και όταν αυτός δεν τηρείται, δημιουργείται ένταση που δύσκολα αγνοείται. Ο έλεγχος δεν βιώνεται ως επιλογή αλλά ως τρόπος να παραμένουν τα πράγματα σε ισορροπία.

Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι μια απλή εργασία παίρνει πολύ περισσότερο χρόνο από όσο χρειάζεται, γιατί επανελέγχεται ξανά και ξανά. Μια απόφαση καθυστερεί, όχι επειδή λείπουν οι επιλογές, αλλά επειδή καμία δεν φαίνεται επαρκώς σωστή. Ακόμη και στιγμές ξεκούρασης μπορεί να συνοδεύονται από μια αίσθηση ότι «θα έπρεπε να γίνεται κάτι πιο χρήσιμο».

Με τον καιρό, αυτή η συνεχής εσωτερική πίεση κουράζει. Η χαλάρωση δεν έρχεται εύκολα, ο αυθορμητισμός περιορίζεται και η ικανοποίηση από όσα επιτυγχάνονται δεν διαρκεί. Υπάρχει συχνά η αίσθηση ότι κάτι θα μπορούσε να είχε γίνει καλύτερα, πιο σωστά, πιο ολοκληρωμένα.

Η οπτική των οικείων

Για τους ανθρώπους γύρω του, η εμπειρία μπορεί να είναι διαφορετική. Η επιμονή στη λεπτομέρεια, η ανάγκη να γίνονται τα πράγματα με συγκεκριμένο τρόπο ή η δυσκολία να γίνει ένας συμβιβασμός μπορεί να δημιουργούν ένταση στην καθημερινότητα. Μικρά ζητήματα παίρνουν μεγαλύτερη σημασία και οι συζητήσεις καταλήγουν συχνά στο «πώς έπρεπε να γίνει».

Σε μια σχέση, αυτό μπορεί να φανεί όταν ένα απλό θέμα, όπως το πώς θα οργανωθεί ένα πρόγραμμα ή πώς θα γίνει μια δουλειά στο σπίτι, γίνεται πηγή επαναλαμβανόμενης σύγκρουσης. Οι οικείοι μπορεί να αισθάνονται ότι χρειάζεται συνεχώς να προσαρμόζονται ή ότι κρίνονται πιο αυστηρά από όσο αντέχουν.

Η κατανόηση βοηθά να φανεί ότι πίσω από αυτή τη στάση υπάρχει ανάγκη για έλεγχο και όχι πρόθεση απόρριψης. Ταυτόχρονα, τα όρια παραμένουν απαραίτητα. Η σταθερή στάση, η καθαρή επικοινωνία και η αποφυγή συνεχούς προσαρμογής δημιουργούν ένα πιο ισορροπημένο πλαίσιο, όπου υπάρχει χώρος και για ακρίβεια και για ευελιξία.

Μύθοι & Αλήθειες για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας

μύθος #1

Είναι απλώς τελειομανής.

μύθος #2

Αν είναι οργανωτικός, δεν μπορεί να έχει πρόβλημα.

μύθος #3

Είναι το ίδιο με την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD).

Αλήθεια

Η ΙΨΔΠ δεν αφορά απλώς υψηλά στάνταρ, αλλά άκαμπτη τελειομανία που περιορίζει τη λειτουργικότητα και τις σχέσεις.

Αλήθεια

Η οργανωτικότητα γίνεται δυσλειτουργική όταν συνοδεύεται από ακαμψία, ένταση και δυσκολία προσαρμογής.

Αλήθεια

Η ΙΨΔΠ είναι διαταραχή προσωπικότητας με εγωσυντονικά χαρακτηριστικά ενώ η OCD περιλαμβάνει παρεμβατικές ιδεοληψίες και καταναγκασμούς που βιώνονται ως ανεπιθύμητοι.

Πηγές & ενδεικτική βιβλιογραφία

  • American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5).
  • Harrison P., Cowen P., Burns T., Fazel M. Oxford Textbook of Psychiatry.
  • Rizvi A, Torrico TJ. Obsessive-Compulsive Personality Disorder. [Updated 2023 Oct 28]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan-.
  • Diedrich, Alice & Voderholzer, Ulrich. (2015). Obsessive–Compulsive Personality Disorder: a Current Review. Current psychiatry reports. 17. 547. 10.1007/s11920-014-0547-8.
  • Pinto A, Teller J, Wheaton MG. Obsessive-Compulsive Personality Disorder: A Review of Symptomatology, Impact on Functioning, and Treatment. Focus (Am Psychiatr Publ). 2022;20(4):389-396. doi:10.1176/appi.focus.20220058
  • Seyed Hamid Atashpour, et al. Predicting Obsessive-Compulsive Personality Disorder Symptoms Based on Defense Mechanisms and Cognitive Distortions Mediated by Mentalization in University Students, 2025, KMAN Publishing Institute

Οι πληροφορίες παρέχονται μόνο για ενημερωτικό σκοπό. Δε θα πρέπει να θεωρηθούν υποκατάστατο της εξατομικευμένης Ψυχιατρικής εξέτασης, διάγνωσης και θεραπείας.

Εάν δεν αισθάνεσαι καλά…

…μη διστάσεις να ζητήσεις βοήθεια!

Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας είμαστε εδώ για να σε βοηθήσουμε όσο καλύτερα μπορούμε! Δε χρειάζεται να περνάς μόνος/η σου κάτι που σε δυσκολεύει τόσο… αξίζεις να έχεις τη στήριξη που χρειάζεσαι! Κι αν αυτή τη στιγμή σου φαίνεται δύσκολο να κάνεις το πρώτο βήμα, θέλω να ξέρεις πως δεν είσαι μόνος/η σου σε αυτό. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που προσπαθούν κάθε μέρα να φροντίσουν τον ψυχικό τους κόσμο και υπάρχουν επίσης κι επαγγελματίες που μπορούν να σταθούν δίπλα σου σε αυτή την προσπάθεια.

Δε σου λέω πως είναι πάντα εύκολο…κάποιες φορές χρειάζεται χρόνος, υπομονή κι επιμονή. Με την κατάλληλη στήριξη, όμως, τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν! Ακόμη κι αν αυτή τη στιγμή όλα σου φαίνονται σκοτεινά ή μπερδεμένα, αυτό δε σημαίνει ότι θα παραμείνουν έτσι!

Επειδή η παρούσα σελίδα έχει ενημερωτικό και ψυχοεκπαιδευτικό χαρακτήρα, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την άμεση επαγγελματική βοήθεια σε μια επείγουσα κατάσταση…Αν αισθάνεσαι ότι χρειάζεσαι άμεση υποστήριξη, μπορείς να απευθυνθείς στο γιατρό σου ή να καλέσεις σε κάποιο από τα τηλέφωνα υποστήριξης κι έκτακτης ανάγκης που θα βρεις παρακάτω.

τηλ. γραμμη ψυχοκοινωνικησ υποστηριξησ 10306

τηλ. γραμμη sos για παιδια, εφηβουσ & γονεισ 1056

τηλ. γραμμη ψυχολογικησ υποστηριξησ ιθακη 1145

Εθνικο Κεντρο αμεσης Βοηθειας (ΕΚΑΒ) 166

Κάρτες Αξιών & Περιορισμών

Εγγραφείτε στο newsletter και λάβετε δωρεάν τις 54 Κάρτες Αξιών & Περιορισμών, ένα εργαλείο αυτογνωσίας που σχεδιάστηκε για να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε τι έχει πραγματικά σημασία για εσάς και τι μπορεί να σας κρατά πίσω!