Διαταραχές Προσωπικότητας

Αποφευκτική Διαταραχή

Τι είναι η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας;

Η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας ανήκει στην Ομάδα Γ των Διαταραχών Προσωπικότητας και περιγράφει ένα σταθερό μοτίβο κοινωνικής αναστολής, έντονης αυτοαμφιβολίας και υπερευαισθησίας στην αρνητική κριτική. Η διαπροσωπικές επαφές προκαλούν στο άτομο έντονο άγχος και αμηχανία καθώς πιστεύει ότι θα απορριφθεί.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της διαταραχής είναι η ταυτόχρονη ανάγκη του ατόμου τόσο για σύνδεση όσο και για απόσταση από τους άλλους. Το άτομο έχει μεν την επιθυμία για εγγύτητα, αλλά ταυτόχρονα φοβάται ότι η έκθεση θα οδηγήσει σε ταπείνωση ή και απόρριψή του. Η αυτοεικόνα του μπορεί να συνοδεύεται από μια έντονη αίσθηση ανεπάρκειας ή «κατωτερότητας» με αποτέλεσμα να είναι πολύ διστακτικό στην έναρξη νέων δραστηριοτήτων ή γνωριμιών.

Η αποφυγή λειτουργεί ως ο κύριος τρόπος προστασίας του ατόμου από αυτή την ένταση, αλλά καταλήγει να περιορίζει τόσο τις σχέσεις του όσο και τις ευκαιρίες του. Το μοτίβο αυτό εμφανίζεται σε πολλούς τομείς της ζωής του ατόμου κι επηρεάζει δυσμενώς τη λειτουργικότητα και τη συναισθηματική ζωή του, κάτι που το διαφοροποιεί από τη φυσιολογική ντροπαλότητα ή την προτίμηση για μοναχικότητα. Η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας εκτιμάται ότι αφορά περίπου το 2% του γενικού πληθυσμού.

Caspar David Friedrich: Woman at a Window (1822). Public Domain.

Τα συμπτώματα της Αποφευκτικής Διαταραχής Προσωπικότητας οργανώνονται γύρω από έναν πυρήνα όπου ο φόβος αρνητικής αξιολόγησης συνδέεται στενά με την αίσθηση του εαυτού. Η αποφυγή δεν αφορά μόνο συγκεκριμένες καταστάσεις, αλλά λειτουργεί ως βασικός τρόπος διαχείρισης της εσωτερικής έντασης. Το άτομο τείνει να απομακρύνεται από κοινωνικές ή επαγγελματικές συνθήκες όπου υπάρχει πιθανότητα έκθεσης, κριτικής ή αποτυχίας, ακόμη κι όταν υπάρχει επιθυμία συμμετοχής.

Στις σχέσεις, εμφανίζεται μια χαρακτηριστική αμφιθυμία. Υπάρχει ανάγκη για εγγύτητα, αλλά και έντονη επιφυλακτικότητα. Το άτομο μπορεί να συγκρατείται, να παρατηρεί περισσότερο παρά να συμμετέχει και να δυσκολεύεται να εκφραστεί αυθόρμητα. Η αποδοχή χρειάζεται να είναι ξεκάθαρη και σχεδόν «εγγυημένη» για να μειωθεί η ένταση. Ακόμη και ουδέτερα ή ασαφή μηνύματα μπορεί να ερμηνευθούν ως απόρριψη, ενισχύοντας την απόσυρση.

Η αυτοεικόνα συνοδεύεται συχνά από βαθιά αίσθηση ανεπάρκειας. Το άτομο μπορεί να βιώνει τον εαυτό του ως λιγότερο ικανό ή λιγότερο αποδεκτό, με έντονη αυτοκριτική και δυσκολία να εμπιστευτεί τις δικές του αντιδράσεις. Παράλληλα, η αίσθηση agency (αίσθηση της δράσης/αυτενέργειας) είναι περιορισμένη, με αποτέλεσμα δισταγμό στη λήψη πρωτοβουλιών, δυσκολία στη διεκδίκηση και τάση υποχώρησης σε διαπροσωπικές καταστάσεις.

Σε συναισθηματικό επίπεδο, δεν πρόκειται μόνο για άγχος. Παρατηρείται συχνά δυσκολία στην αναγνώριση και επεξεργασία των συναισθημάτων, περιορισμένη πρόσβαση σε θετικά βιώματα όπως ενδιαφέρον ή χαρά, και τάση απομάκρυνσης όταν η συναισθηματική ένταση αυξάνεται. Η αποφυγή μειώνει προσωρινά την ένταση, αλλά ταυτόχρονα περιορίζει την εμπειρία και τη δυνατότητα δημιουργίας διορθωτικών εμπειριών.

Στην καθημερινότητα, αυτό μπορεί να φαίνεται και σε πρακτικές επιλογές. Αποφυγή ευκαιριών που περιλαμβάνουν έκθεση, δισταγμός στην ανάληψη ρόλων με ευθύνη, παραμονή σε πλαίσια που προσφέρουν ασφάλεια αλλά όχι απαραίτητα εξέλιξη. Με τον χρόνο, η απομόνωση και η περιορισμένη εμπλοκή ενισχύουν την αίσθηση ότι η επαφή είναι δύσκολη ή απειλητική.

Η εικόνα αυτή εμφανίζεται σε φάσμα και με διαφορετική ένταση. Αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι η σταθερότητα στον χρόνο και η επίδραση στη λειτουργικότητα, στις σχέσεις και στην αίσθηση εαυτού.

Η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας διαμορφώνεται μέσα από τη συνάντηση ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών και εμπειριών σχέσης που επαναλαμβάνονται στον χρόνο. Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αιτιολογικός μηχανισμός, αλλά ένα πλέγμα παραγόντων που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και τους άλλους.

Σε βιολογικό επίπεδο, άτομα με αυξημένη ιδιοσυγκρασιακή αναστολή, έντονη ευαισθησία στο άγχος και αυξημένη αντιδραστικότητα σε κοινωνικά ερεθίσματα φαίνεται να είναι πιο ευάλωτα. Αυτή η ευαισθησία σχετίζεται με τον τρόπο που βιώνεται η αξιολόγηση από τους άλλους και μπορεί να ενισχύει την τάση αποφυγής ήδη από νωρίς.

Οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας έχουν ιδιαίτερη σημασία. Επαναλαμβανόμενη κριτική, απόρριψη, γελοιοποίηση ή συναισθηματική απόσταση μπορεί να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας σταθερής αίσθησης ανεπάρκειας. Όταν η αποδοχή βιώνεται ως εύθραυστη ή υπό όρους, το παιδί μαθαίνει να περιορίζει την έκφρασή του για να μειώσει τον κίνδυνο έκθεσης. Με τον χρόνο, η απόσυρση παγιώνεται ως τρόπος προστασίας.

Ένα στοιχείο που αναδεικνύεται στις νεότερες προσεγγίσεις είναι η δυσκολία στην ανάπτυξη μιας σταθερής αίσθησης agency, δηλαδή της ικανότητας να ελέγχεις και να κατευθείνεις συνειδητά τις αποφάσεις και τις πράξεις σου, να είσαι ο «κύριος του εαυτού σου». Το άτομο μπορεί να αμφισβητεί τις επιλογές του, να δυσκολεύεται να εμπιστευτεί τα συναισθήματά του και να αποφεύγει πρωτοβουλίες, ιδιαίτερα σε καταστάσεις όπου υπάρχει πιθανότητα αξιολόγησης. Αυτό ενισχύει τον κύκλο αποφυγής και περιορίζει την εμπειρία.

Η διαταραχή εμφανίζει σημαντική επικάλυψη με το κοινωνικό άγχος, καθώς μοιράζονται τον φόβο της αρνητικής αξιολόγησης. Στην Αποφευκτική, όμως, το μοτίβο συνδέεται πιο στενά με την ταυτότητα και την αυτοεικόνα, επηρεάζοντας συνολικά τον τρόπο που το άτομο σχετίζεται και λειτουργεί.

Σε επίπεδο εσωτερικής εμπειρίας, η αποφυγή φαίνεται να συνδέεται με δυσκολία επεξεργασίας συναισθημάτων όπως η ντροπή ή η αίσθηση ανεπάρκειας. Η απόσυρση μειώνει την άμεση ένταση, αλλά περιορίζει τις εμπειρίες που θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν την αυτοαντίληψη και να ενισχύσουν την αίσθηση σύνδεσης.

Οι παράγοντες αυτοί αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης της διαταραχής χωρίς να καθορίζουν μια συγκεκριμένη πορεία. Η παρουσία υποστηρικτικών σχέσεων και η έγκαιρη παρέμβαση μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τον τρόπο εξέλιξης.

Η διάγνωση της Αποφευκτικής Διαταραχής Προσωπικότητας βασίζεται στην αναγνώριση ενός σταθερού μοτίβου που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το άτομο σχετίζεται, εκτίθεται και αντιλαμβάνεται τον εαυτό του. Η κοινωνική αναστολή, η αίσθηση ανεπάρκειας και η υπερευαισθησία στην αρνητική αξιολόγηση χρειάζεται να είναι διαχρονικές, να εμφανίζονται σε διαφορετικά πλαίσια και να επηρεάζουν έντονα τη λειτουργικότητα.

Στην κλινική αξιολόγηση εξετάζονται στοιχεία όπως η αποφυγή δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν διαπροσωπική έκθεση, η δυσκολία να ανοιχτεί το άτομο χωρίς ισχυρή αίσθηση ασφάλειας, η αυτοσυγκράτηση μέσα στις σχέσεις από φόβο και ντροπή και μια σταθερή εικόνα εαυτού ως κοινωνικά ανεπαρκούς ή λιγότερο ικανού. Συχνά συνυπάρχει αποφυγή νέων εμπειριών ή πρωτοβουλιών, ιδιαίτερα όταν υπάρχει πιθανότητα λάθους, αποτυχίας ή αμηχανίας. Το μοτίβο αυτό δεν αφορά μόνο το άγχος της στιγμής, αλλά έναν ευρύτερο τρόπο οργάνωσης του εαυτού και της σχέσης με τους άλλους.

Η διαφοροδιάγνωση από τη Διαταραχή Κοινωνικού Άγχους είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί υπάρχει σαφής επικάλυψη. Στην Αποφευκτική, όμως, η δυσκολία δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες κοινωνικές καταστάσεις. Αφορά βαθύτερα την αυτοεικόνα, την αίσθηση προσωπικής αξίας, την οικειότητα και την ικανότητα του ατόμου να κινηθεί με αίσθηση agency μέσα στις σχέσεις και στη ζωή του.

Χρειάζεται επίσης να διαχωρίζεται από τη φυσιολογική συστολή ή την εσωστρέφεια, όπου μπορεί να υπάρχει προτίμηση για λιγότερη κοινωνική έκθεση χωρίς τη βαθιά εδραιωμένη αίσθηση ανεπάρκειας και χωρίς την ίδια λειτουργική επιβάρυνση. Η διάγνωση απαιτεί αναλυτική λήψη ιστορικού, κατανόηση της αναπτυξιακής πορείας και εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο το μοτίβο επηρεάζει σχέσεις, εργασία και συνολική καθημερινή λειτουργία.

Η θεραπευτική προσέγγιση της Αποφευκτικής Διαταραχής Προσωπικότητας έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με άλλες Διαταραχές Προσωπικότητας: τα ίδια τα άτομα βιώνουν τη δυσκολία τους και συχνά αναζητούν βοήθεια. Η επιθυμία για αλλαγή υπάρχει, ακόμη κι αν συνοδεύεται από φόβο έκθεσης και αμφιβολία για το αν «θα τα καταφέρουν».

Η ψυχοθεραπεία αποτελεί τον βασικό άξονα παρέμβασης. Οι γνωσιακές-συμπεριφορικές προσεγγίσεις δουλεύουν με την αποφυγή, τις αυτόματες σκέψεις και την προσδοκία απόρριψης, συχνά μέσα από σταδιακή έκθεση σε καταστάσεις που μέχρι τώρα αποφεύγονταν. Παράλληλα, πιο εστιασμένες στη σχέση και στην ταυτότητα προσεγγίσεις βοηθούν στην κατανόηση της ντροπής, της αυτοκριτικής και του τρόπου με τον οποίο το άτομο σχετίζεται με τον εαυτό του και τους άλλους. Η βιβλιογραφία δείχνει ότι δεν υπάρχει μία «μοναδική» θεραπεία που ταιριάζει σε όλους, αλλά διαφορετικές προσεγγίσεις μπορούν να είναι βοηθητικές, ανάλογα με το άτομο.

Ένα από τα πιο ουσιαστικά στοιχεία της θεραπείας είναι η ίδια η θεραπευτική σχέση. Για ένα άτομο που φοβάται την αξιολόγηση, το να βιώσει μια σταθερή, μη επικριτική και προβλέψιμη σχέση μπορεί να λειτουργήσει ως εμπειρία που σταδιακά αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τις σχέσεις συνολικά. Σε ποιοτικές μελέτες, οι αλλαγές συνδέονται συχνά με το ότι το άτομο αρχίζει να νιώθει πιο «παρόν», πιο ζωντανό και πιο συνδεδεμένο με τον κόσμο γύρω του, όχι μόνο λιγότερο αγχωμένο.

Η θεραπεία δεν περιορίζεται στη μείωση του άγχους. Σημαντικός στόχος είναι η ενίσχυση της αίσθησης agency, η δυνατότητα δηλαδή να εμπιστεύεται κανείς τις αντιδράσεις του, να εκφράζει ανάγκες και να παίρνει πρωτοβουλίες χωρίς να παραλύει από την προσδοκία απόρριψης. Αυτό γίνεται σταδιακά, μέσα από μικρές εμπειρίες έκθεσης και επεξεργασίας.

Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να βοηθήσει όταν συνυπάρχει έντονο άγχος ή καταθλιπτική συμπτωματολογία, αλλά δεν στοχεύει στα βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Χρησιμοποιείται συμπληρωματικά, κυρίως για να μειωθεί η ένταση που δυσκολεύει τη συμμετοχή στη θεραπεία.

Η πορεία δεν είναι ευθύγραμμη. Η αποφυγή μειώνεται σταδιακά, και κάθε βήμα έκθεσης μπορεί να συνοδεύεται από αμφιβολία ή υποχώρηση. Αυτό που φαίνεται να κάνει τη διαφορά είναι η συνέπεια, η επανάληψη εμπειριών που δεν επιβεβαιώνουν τον φόβο και η δημιουργία ενός πλαισίου όπου το άτομο μπορεί να δοκιμάζει χωρίς να νιώθει ότι «κρίνεται».

Η αναζήτηση βοήθειας γίνεται σημαντική όταν η αποφυγή αρχίζει να διαμορφώνει τη ζωή περισσότερο από την επιθυμία. Όταν σχέσεις δεν ξεκινούν, ευκαιρίες αποφεύγονται ή η καθημερινότητα οργανώνεται γύρω από το πώς θα αποφευχθεί η έκθεση, το κόστος δεν είναι μόνο πρακτικό αλλά και υπαρξιακό, με αυξανόμενη μοναξιά και αίσθηση στασιμότητας.

Ένα ακόμη σημείο είναι η ένταση της εσωτερικής εμπειρίας. Όταν η αυτοκριτική γίνεται επίμονη, όταν η ντροπή επανέρχεται εύκολα ή όταν το άτομο δυσκολεύεται να εμπιστευτεί τον εαυτό του ακόμη και σε μικρές επιλογές, η δυσκολία δεν αφορά μόνο το άγχος αλλά και την ίδια την αίσθηση του εαυτού. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η έγκαιρη αξιολόγηση βοηθά να αναγνωριστεί το μοτίβο και να μην παγιωθεί περαιτέρω.

Συχνά συνυπάρχουν συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης, τα οποία μπορεί να ενισχύουν την αποφυγή και να δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την καθημερινή λειτουργικότητα. Η παρέμβαση τότε δεν αφορά μόνο τη μείωση των συμπτωμάτων, αλλά και την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το άτομο σχετίζεται με τον εαυτό του και τους άλλους.

Η αξιολόγηση δεν λειτουργεί ως ετικέτα. Αποτελεί μια διαδικασία κατανόησης του πώς έχει διαμορφωθεί το μοτίβο, τι το διατηρεί και πώς μπορεί να ανοίξει χώρος για διαφορετικές εμπειρίες. Σε πολλές περιπτώσεις, το πρώτο βήμα δεν είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς, αλλά η δημιουργία ενός πλαισίου όπου η επαφή δεν βιώνεται ως απειλή.

Η οπτική του ίδιου του ατόμου

Η εμπειρία του ίδιου του ατόμου συχνά κινείται γύρω από μια ένταση που δεν φαίνεται εύκολα προς τα έξω. Υπάρχει επιθυμία για επαφή, για εγγύτητα, για το να ανήκει κάπου, αλλά κάθε φορά που πλησιάζει αυτή η πιθανότητα, ενεργοποιείται μια εσωτερική επιφύλαξη. Η σκέψη «αν εκτεθώ, θα φανεί κάτι λάθος» μπορεί να εμφανίζεται πριν καν συμβεί οτιδήποτε. Έτσι, πολλές στιγμές μένουν στη σκέψη και δεν γίνονται εμπειρία.

Στην καθημερινότητα, αυτό παίρνει πολύ συγκεκριμένες μορφές. Μπορεί να υπάρχει δισταγμός πριν από ένα μήνυμα, υπερβολική προετοιμασία πριν από μια απλή συνάντηση, ή η ανάγκη να επανεξεταστεί ξανά και ξανά μια κουβέντα που ήδη έχει ειπωθεί. Μικρές λεπτομέρειες αποκτούν μεγάλο βάρος. Ένα ουδέτερο βλέμμα, μια παύση στη συζήτηση, μια απάντηση που άργησε, μπορούν να ερμηνευτούν ως ένδειξη απόρριψης. Με τον χρόνο, αυτή η εσωτερική επεξεργασία κουράζει και ενισχύει την τάση να αποφεύγονται καταστάσεις που την πυροδοτούν.

Παράλληλα, δημιουργείται μια αίσθηση ότι οι άλλοι κινούνται πιο εύκολα στον κόσμο, ενώ το ίδιο το άτομο χρειάζεται συνεχώς να υπολογίζει, να φιλτράρει, να συγκρατείται. Η εμπιστοσύνη στον εαυτό δεν είναι δεδομένη. Ακόμη και όταν υπάρχουν ικανότητες, συχνά συνοδεύονται από αμφιβολία για το αν «φαίνονται» ή αν «αρκούν». Αυτό περιορίζει την πρωτοβουλία και αφήνει πολλές δυνατότητες ανεκμετάλλευτες.

Η οπτική των οικείων

Για τους οικείους, η εικόνα μπορεί να είναι διαφορετική από αυτό που πραγματικά συμβαίνει. Η απόσυρση συχνά εκλαμβάνεται ως απόσταση ή αδιαφορία, ενώ πίσω της υπάρχει φόβος, αμηχανία και έντονη αυτοπαρατήρηση. Κάποιος μπορεί να θέλει να έρθει πιο κοντά, αλλά να σταματά πριν το κάνει, ή να απομακρύνεται τη στιγμή που η σχέση αρχίζει να γίνεται πιο ουσιαστική.

Η στήριξη έχει μεγαλύτερη αξία όταν είναι σταθερή και προβλέψιμη. Η πίεση για άμεση αλλαγή ή η φράση «έλα, δεν είναι τίποτα» συχνά δυσκολεύει περισσότερο την κατάσταση. Αντίθετα, βοηθά η ήρεμη ενθάρρυνση μικρών βημάτων, χωρίς υπερβολική κάλυψη που ενισχύει την αποφυγή. Παράλληλα, είναι σημαντικό οι οικείοι να κρατούν και τα δικά τους όρια, ώστε η σχέση να παραμένει ισορροπημένη.

Με τον χρόνο, όταν αρχίζουν να δημιουργούνται εμπειρίες που δεν επιβεβαιώνουν τον φόβο, η στάση απέναντι στην επαφή μπορεί να γίνει πιο ευέλικτη. Δεν αλλάζει απότομα, αλλά σταδιακά δημιουργείται περισσότερος χώρος ανάμεσα στη σκέψη και στην αντίδραση, και η καθημερινότητα αποκτά λίγο περισσότερη ελευθερία.

Μύθοι & Αλήθειες για την Αποφευκτική Διαταραχή

μύθος #1

Είναι απλώς πολύ ντροπαλός άνθρωπος.

μύθος #2

Αν εκτεθεί αρκετά, θα του περάσει.

μύθος #3

Δεν θέλει πραγματικά σχέσεις.

Αλήθεια

Δεν αφορά απλή συστολή, αλλά ένα επίμονο μοτίβο φόβου απόρριψης που περιορίζει ουσιαστικά τη λειτουργικότητα.

Αλήθεια

Η έκθεση χωρίς κατάλληλη υποστήριξη μπορεί να ενισχύσει το άγχος. Η αλλαγή χρειάζεται σταδιακή και δομημένη προσέγγιση.

Αλήθεια

Τα περισσότερα άτομα με ΑπΔΠ επιθυμούν τη σύνδεση, αλλά την αποφεύγουν λόγω φόβου απόρριψης όχι αδιαφορίας.

Πηγές & ενδεικτική βιβλιογραφία

  • American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5).
  • Harrison P., Cowen P., Burns T., Fazel M. Oxford Textbook of Psychiatry.
  • Lampe L, Malhi GS. Avoidant personality disorder: current insights. Psychol Res Behav Manag. 2018;11:55-66. Published 2018 Mar 8. doi:10.2147/PRBM.S121073
  • Frederiksen C, et al. Emotional dysfunction in avoidant personality disorder and borderline personality disorder: A cross-sectional comparative study. Scand J Psychol. 2021;62(6):878-886. doi:10.1111/sjop.12771
  • Wilberg T, et al. Combined group and individual therapy for patients with avoidant personality disorder-A pilot study. Front Psychiatry. 2023;14:1181686. Published 2023 May 4. doi:10.3389/fpsyt.2023.1181686
  • Kohli TK, et al. Schema Therapy for Avoidant Personality Disorder: Working with Dysfunctional Coping Modes. Indian J Psychol Med. Published online February 16, 2026. doi:10.1177/02537176261418993
  • Sveen CA, et al. The societal costs of avoidant personality disorder. Personal Ment Health. 2025;19(1):e1644. doi:10.1002/pmh.1644
  • Dahl K, Bremer K, Wilberg T. The significance of connectedness: avoidant personality disorder patients’ subjective experiences of change after attending a specialized treatment program. Front Psychol. 2024;15:1412665. Published 2024 Jul 8. doi:10.3389/fpsyg.2024.1412665
  • Weme AV, Sørensen KD, Binder PE. Agency in avoidant personality disorder: a narrative review. Front Psychol. 2023;14:1248617. Published 2023 Sep 18. doi:10.3389/fpsyg.2023.1248617

Οι πληροφορίες παρέχονται μόνο για ενημερωτικό σκοπό. Δε θα πρέπει να θεωρηθούν υποκατάστατο της εξατομικευμένης Ψυχιατρικής εξέτασης, διάγνωσης και θεραπείας.

Εάν δεν αισθάνεσαι καλά…

…μη διστάσεις να ζητήσεις βοήθεια!

Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας είμαστε εδώ για να σε βοηθήσουμε όσο καλύτερα μπορούμε! Δε χρειάζεται να περνάς μόνος/η σου κάτι που σε δυσκολεύει τόσο… αξίζεις να έχεις τη στήριξη που χρειάζεσαι! Κι αν αυτή τη στιγμή σου φαίνεται δύσκολο να κάνεις το πρώτο βήμα, θέλω να ξέρεις πως δεν είσαι μόνος/η σου σε αυτό. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που προσπαθούν κάθε μέρα να φροντίσουν τον ψυχικό τους κόσμο και υπάρχουν επίσης κι επαγγελματίες που μπορούν να σταθούν δίπλα σου σε αυτή την προσπάθεια.

Δε σου λέω πως είναι πάντα εύκολο…κάποιες φορές χρειάζεται χρόνος, υπομονή κι επιμονή. Με την κατάλληλη στήριξη, όμως, τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν! Ακόμη κι αν αυτή τη στιγμή όλα σου φαίνονται σκοτεινά ή μπερδεμένα, αυτό δε σημαίνει ότι θα παραμείνουν έτσι!

Επειδή η παρούσα σελίδα έχει ενημερωτικό και ψυχοεκπαιδευτικό χαρακτήρα, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την άμεση επαγγελματική βοήθεια σε μια επείγουσα κατάσταση…Αν αισθάνεσαι ότι χρειάζεσαι άμεση υποστήριξη, μπορείς να απευθυνθείς στο γιατρό σου ή να καλέσεις σε κάποιο από τα τηλέφωνα υποστήριξης κι έκτακτης ανάγκης που θα βρεις παρακάτω.

τηλ. γραμμη ψυχοκοινωνικησ υποστηριξησ 10306

τηλ. γραμμη sos για παιδια, εφηβουσ & γονεισ 1056

τηλ. γραμμη ψυχολογικησ υποστηριξησ ιθακη 1145

Εθνικο Κεντρο αμεσης Βοηθειας (ΕΚΑΒ) 166

Κάρτες Αξιών & Περιορισμών

Εγγραφείτε στο newsletter και λάβετε δωρεάν τις 54 Κάρτες Αξιών & Περιορισμών, ένα εργαλείο αυτογνωσίας που σχεδιάστηκε για να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε τι έχει πραγματικά σημασία για εσάς και τι μπορεί να σας κρατά πίσω!